Zvicra po i afrohet gjithnjë e më shumë NATO-s

Presidentja e Zvicrës, njëherit ministre e Mbrojtjes, Viola Amherd dhe shefi i ushtrisë Thomas Süssli duan ta afrojnë Zvicrën gjithnjë e më shumë me aleancën perëndimore të mbrojtjes – NATO.

Në të kaluarën, bashkëpunimi neutral i Zvicrës me NATO-n është fokusuar në operacionet e mbështetjes së paqes. Që nga viti 1996 ka marrë pjesë në “Partneritet për Paqe” dhe që nga viti 1999 është pjesë e “Forcës së Kosovës” (KFOR), e cila udhëhiqet nga NATO.

Për më tepër, Zvicra merr pjesë në rreth shtatë stërvitje të NATO-s çdo vit – ose në mënyrë aktive ose si vëzhguese. Megjithatë, Këshilli Federal deri më tani ka deklaruar se partneriteti me NATO-n “nuk është i orientuar drejt mbrojtjes”, shkruan SRF.

Por shpërthimi i luftës në Ukrainë në shkurt të vitit 2022 ndryshoi gjithçka. Që nga muaji maj i vitit 2022, Amherd dhe Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg ranë dakord të punojnë së bashku “më afër dhe më mirë” në një takim në Forumin Ekonomik Botëror (WEF) në Davos.

Në shtator 2022, Këshilli Federal foli për herë të parë për “opsionet e zgjerimit” në raportin plotësues të Raportit të Politikës së Sigurisë 2021: “Pjesëmarrja në stërvitjet e përbashkëta të mbrojtjes mund të shqyrtohet rast pas rasti dhe Zvicra mund të shmangë kufizimet e mëparshme, të vetëvendosura”, thuhet në raport.

Në mars të vitit të kaluar, Amherd është bërë anëtarja e parë e Këshillit Federal të Zvicrës që merr pjesë në një takim të NATO-s në Bruksel. Sekretari i Përgjithshëm Stoltenberg zbuloi në një intervistë se Zvicra i ishte drejtuar NATO-s me një kërkesë për të marrë pjesë në “disa stërvitje”, transmeton albinfo.ch.

Çështja e kontributit zviceran

NATO po tregon rezerva. “Disa aleatë kanë rezerva sepse Zvicra nuk i ka lejuar ata të kalojnë municion në Ukrainë,” shpjegoi Stoltenberg.

Amherd pas takimit ka njoftuar se NATO ia ka bërë të qartë se Zvicra duhet të kontribuojë në sigurinë evropiane.

Për shefin e ushtrisë Thomas Süssli, edhe pjesëmarrja në stërvitjet sipas nenit 5 të Traktatit të NATO-s, në të cilën simulohet mbrojtja e përbashkët e një anëtari të sulmuar të NATO-s, nuk është më tabu. “Nëse është një Neni 5 apo një ushtrim i përgjithshëm nuk ka shumë ndryshim për ne,” shpjegoi ai për SRF.

Në fund të janarit 2024, Këshilli Federal do të jetë më specifik në raportin e tij për “aftësitë mbrojtëse dhe bashkëpunimin”.

“Në çdo rast, duhet inkurajuar intensifikimi i ushtrimeve, në të gjithë gamën e aftësive”, thuhet në raport.

Ajo që përjashtonte në të kaluarën tani është qëllimi: “pjesëmarrja në stërvitjet e përbashkëta të mbrojtjes”. Megjithatë, kjo do të duhej të “miratohej nga NATO rast pas rasti” dhe për këtë arsye “nuk është aspak e garantuar”.

Për të qenë në gjendje të marrim pjesë në stërvitje të tilla me formacionet e milicisë, së pari duhet të përshtatet baza ligjore në Zvicër.

---