Kush do të jetë lideri i ri i Evropës?

Kush do ta zëvendësojë Angela Merkelin si lokomotiva e Europës, pas boshllëkut që la ikja e kancelares, pas 16 vitesh në pushtet?

Gara për lidership është e hapur për vitin 2022, por, sipas ekspertëve, asnjëri prej tyre nuk ka të ngjarë të ketë vetëm kapacitetin e duhur, pasi problemet e BE-së janë të thella, nga rënia e shtetit të së drejtës deri te margjinalizimi gjeopolitik.

Angela Merkel, e zëvendësuar në fillim të dhjetorit nga social-demokrati Olaf Scholz si kreu i qeverisë gjermane, ka lënë gjurmë në Evropë duke ndihmuar në ruajtjen e kohezionit të saj në një seri të gjatë krizash.

Sipas një sondazhi të fundit nga Këshilli Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë, qytetarët evropianë, nëse do të mundeshin, do të votonin 41% për Angela Merkel si presidente të Evropës, kundrejt vetëm 14% Emmanuel Macron, transmeton Afp, përcjell Albinfo.ch.

– Mundësi për Macron –

Kreut të shtetit francez i ofrohet megjithatë një trampolinë me presidencën gjashtëmujore të BE-së që Parisi do të marrë nga sot.

Ai shfaqi ambiciet e tij duke thënë se donte të punonte për “një Evropë të fuqishme në botë, plotësisht sovrane, e lirë nga zgjedhjet e saj dhe zotëruese e fatit të saj”.

“Largimi i zonjës Merkel mund të lejojë që vizioni francez i Evropës të mbizotërojë”, konfirmon Alexandre Robinet-Borgomano, në një shënim analize të publikuar nga instituti “Montaigne”.

“Emmanuel Macron mund të marrë frenat në dorë, nëse, pasi të rizgjedhet president i Republikës Franceze, ai ndërton me kancelarin gjerman lidershipin që i mungon shumë Europës, në të cilin ai mund të jetë, njëkohësisht, figura e rinisë dhe e përvojës”, thotë ish-kryeministri francez Jean-Pierre Raffarin.

“Aseti politik dhe ndërkombëtar i Emmanuel Macron është se ai është edhe më i riu edhe më me përvojë”, shton ai.

Traktati franko-italian që zoti Macron sapo ka nënshkruar me Mario Draghin nuk ka kaluar pa u vënë re në këtë kontekst, pasi në Evropën pas Brexit po krijohen aleanca të reja.

Në këtë proces, të dy liderët nisën një thirrje të përbashkët për të lehtësuar rregullat evropiane buxhetore. Një nismë që ka të ngjarë të mos kënaqë vendet e Evropës Veriore, të cilat janë më ortodokse për financat publike.

Aq më tepër që kreu i qeverisë italiane, i mbiquajtur “Super Mario” pas qëndrimit në krye të Bankës Qendrore Europiane, konsiderohet edhe një kandidat potencial për lidershipin evropian.

– “Super Mario” –

“Mario Draghi mund të mbushë boshllëkun e lënë nga Angela Merkel si një ndërtues konsensusi në BE dhe në kundërshtim me qasjen e Merkelit, ai mund të injektojë dinamizëm të ri në integrimin evropian në fushën ekonomike ose të mbrojtjes”, thiotë Nicoletta Pirozzi e “Istituto Affari Internazionali“ i Romës.

Megjithatë, Draghi mund të rikthehet në vitin 2022 në postin e kreut të shtetit italian, një funksion me prerogativa të kufizuara.

Presidenti francez do të përballet me një vit të vështirë në shtëpi në vitin 2022 me zgjedhjet presidenciale në pranverë me një rezultat shumë të pasigurt dhe ku BE-ja deri tani ka luajtur vetëm një rol të vogël. Ky kontekst nuk është i favorshëm për projekte të mëdha evropiane.

Po Olaf Scholz? Në Gjermani, e mbiquajtur prej kohësh “Zvicra e madhe” për prirjen e saj për t’u fokusuar në prosperitetin e saj ekonomik pa u përfshirë shumë në çështjet kryesore ndërkombëtare, linjat po lëvizin.

“Duam të rrisim sovranitetin strategjik të Bashkimit Evropian“, nënvizon programi i qeverisë së re në Berlin.

Përveç kësaj, Olaf Scholz do ta bëjë atë të marrë presidencën e G7 nga janari.

Por, për të marrë udhëheqjen evropiane, kancelari i ri, i cili e paraqet veten si trashëgimtare e Merkelit, do të duhet të ushtrojë presion mbi veten.

Ai do të duhet të shkëputet nga “merkelizmi”, kjo diplomaci e kërkimit të përhershëm të kompromisit, e pritjes në kriza dhe e prioritetit që u jepet interesave ekonomike, duke përfshirë edhe regjimet autoritare si Rusia dhe Kina.

Sepse ky sistem po arrin kufijtë e tij.

“Nuk pritet që Scholz të arrijë të mbijetojë pas Merkelit, sepse ai nuk pranon të gjejë zgjidhje për sfidat e Evropës siç janë pandemie, ndryshimet klimatike dhe gara gjeopolitike nderkombëtare“, thonë gjykatësit Piotr Buras dhe Jana Puglierin në analizën e tyre për ECFR (Këshilli Evropian) për Marrëdhëniet me Jashtë.

– Evropa pa kokë? –

Emmanuel Macron, një mbështetës i zgjidhjeve më energjike, a është më i vendosuri në këtë kontekst?

“Edhe nëse lidershipi i Macron mbetet një opsion (…) nuk ka gjasa për shkak të vështirësive që ai do të ketë në krijimin e aleancave të nevojshme”, paralajmëron profesor Sebastian Reiche.

Parisi shpesh dyshohet se dëshiron të përdorë Evropën për të mbrojtur kryesisht interesat e tij.

Helen Thompson është edhe më pesimiste.

“I dobësuar nga rivaliteti mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Kinës, i ndarë thellësisht nga brenda (…) Bashkimi Evropian nuk mund të drejtohet për momentin, askush nuk do të bëhet një zonjë e re Merkel”, gjykon profesoresha e Kembrixhit.

 

---