WhatsApp u kthye në pikë lidhëse për transfertat e parave të rrjeteve kriminale në Evropë

Një hetim ndërkombëtar ka zbuluar përdorimin e një grupi në WhatsApp për koordinimin e transfertave të mëdha të parave cash në disa vende të botës, përfshirë qytete të ndryshme të Britanisë së Madhe.

Grupi, me 532 anëtarë dhe i pagëzuar “Tregtarët e Evropës së Madhe”, kishte zhvilluar mbi 82 mijë mesazhe gjatë periudhës nga fundi i shkurtit deri në dhjetor 2022. Sipas hetimit të rrjetit të gazetarisë investigative të Unionit Evropian të Transmetimeve, ku bën pjesë edhe BBC, komunikimet lidhen me veprimtari të dyshuara të krimit të organizuar, pastrimit të parave, trafikimit të njerëzve dhe financimit të ekstremizmit.

Në bisedat në gjuhën arabe shfaqeshin kërkesa për shuma të konsiderueshme parash dhe përcaktoheshin vendet ku ato duhej të dorëzoheshin. Në një rast kërkoheshin 60 mijë paund në Londër, ndërsa kërkesa të tjera përfshinin 15,150 paund në Birmingham dhe 200 mijë paund në Liverpool.

Sipas hetimit, pagesat realizoheshin përmes sistemit “hawala”, një mekanizëm tradicional transferimi që funksionon përmes ndërmjetësve dhe lejon lëvizjen e vlerave financiare pa pasur nevojë që paratë fizike të kalojnë nga një shtet në tjetrin.

Hawala përdoret edhe për qëllime të ligjshme, veçanërisht nga persona që dërgojnë para te familjarët në vende ku sistemi bankar është më pak i aksesueshëm. Megjithatë, mungesa e një transferimi tradicional bankar e ka bërë sistemin tërheqës edhe për rrjetet kriminale që synojnë t’u shmangen kontrolleve financiare.

Grupi në WhatsApp përdorej për transaksione mbi 5 mijë euro, ndërsa disa prej shumave ishin shumë më të larta. Një prej rasteve të hetuara lidhej me fonde të nisura nga Brukseli që dyshohet se përfundonin te militantë të Shtetit Islamik në Siri.

Autoritetet belge zbuluan gjithashtu se disa persona të përfshirë në rrjet kishin transferuar para për të ndihmuar gratë e militantëve të ISIS-it të largoheshin nga kampet e paraburgimit në Siri. Hetimi fillimisht ishte përqendruar te financimi i terrorizmit, por më pas u zgjerua pasi hetuesit zbuluan përmasat e aktivitetit financiar.

Grupi u gjet në telefonin e një personi të identifikuar si Abu Adam, i cili konsiderohej si një prej drejtuesve të rrjetit në Bruksel. Në Belgjikë, gjashtë persona përfunduan të dënuar për pastrim parash.

Në pajisjen e Abu Adam u gjetën rreth 6 mijë fotografi të kartëmonedhave 5-euroshe, ku dukeshin numrat serialë, si dhe rreth 6 mijë fotografi të dokumenteve të identitetit. Hetuesit dyshojnë se këto të dhëna mund të ishin përdorur për të identifikuar dhe regjistruar transaksionet e kryera përmes hawalës.

Gjyqtari hetues belg Vincent Guerra vlerësoi se sasia e materialeve të gjetura mund të tregonte se Abu Adam kishte përpunuar të paktën 12 mijë transaksione. Ai e cilësoi zbulimin e grupit në WhatsApp si një sukses të jashtëzakonshëm për hetuesit, pasi u mundësoi atyre të shihnin nga afër funksionimin e një rrjeti financiar më të gjerë.

Hetimi tregoi se përdorimi i hawalës nuk ishte i kufizuar vetëm te ky grup. Një ish-pastrues parash, i identifikuar si “Frank”, deklaroi se kishte marrë pjesë në transaksione me vlerë prej disa qindra milionë eurosh. Sipas tij, sistemi ishte përdorur për fonde të lidhura me trafik droge, prostitucion, trafikim njerëzish dhe financim të terrorizmit.

Edhe në Austri autoritetet kanë evidentuar përdorimin e hawalës nga rrjete të kontrabandës së emigrantëve. Policia bastisi një zyrë në Vjenë, e cila dyshohej se shërbente për koordinimin e pagesave të lidhura me kontrabandën e njerëzve.

Në një tjetër operacion, policia austriake në bashkëpunim me Europolin goditi një rrjet që dyshohet se kishte transportuar rreth 100 mijë persona drejt Evropës gjatë një periudhe 18-mujore. Edhe ky grup përdorte sistemin hawala për qarkullimin e parave.

Autoritetet austriake kanë raportuar gjithashtu raste ku emigrantët dhe familjarët e tyre dyshohet se janë kërcënuar dhe detyruar të paguanin shuma të mëdha. Sipas Gerald Tatzgern, drejtues i hetimeve për trafikimin e qenieve njerëzore në Austri, grupet kriminale përdornin edhe pamje të dhunës si mjet presioni ndaj familjeve për të siguruar pagesa të tjera.

Një zyrtar i Europolit e ka përshkruar hawalën si një prej kanaleve kryesore të përdorura nga krimi i organizuar për pastrimin e parave. Megjithatë, autoritetet dhe hetimi theksojnë se vetë përdorimi i këtij sistemi nuk nënkupton automatikisht përfshirje në veprimtari kriminale.

Në vende të ndryshme, hawala përdoret edhe për transferta të ligjshme. Në Mbretërinë e Bashkuar, për shembull, ky aktivitet lejohet kur ndërmjetësit janë të regjistruar dhe veprojnë në përputhje me kërkesat e autoriteteve.

---