Zvicër: Pse burrat e rinj dominojnë në karrierat teknike krahasuar me gratë e reja

Kush është i mirë në teknologji? Një studim i ri tregon se si modelet stereotipike ndikojnë në zgjedhjet e karrierës

Mijëra të rinj në Zvicër po fillojnë aktualisht praktikën e tyre. Dhe mbetet e qartë se gratë e reja kanë tendencë të jenë më pak të interesuara sesa burrat e rinj për karriera në sektorin e IT-së, kompanitë e elektronikës ose prodhimin, raporton SRF, transmeton albinfo.ch.

Arsyeja pse ndodh kjo tani është hetuar shkencërisht. Një ekip kërkimor nga Universitetet e Bernës dhe St. Gallen testoi mbi 2,000 nxënës të klasës së tetë pak para se të zgjidhnin një praktikë.

Eksperiment midis nxënësve të klasës së tetë

Në një eksperiment, nxënësit duhej të zgjidhnin midis përshkrimeve fiktive të punës që ndryshonin në tetë karakteristika. Pesë lidheshin me aftësitë e kërkuara,  të tilla si njohuritë teknike, kreativiteti ose ndërveprimi shoqëror – dhe tre me karakteristikat tradicionale të punës, të tilla si paga, opsionet me kohë të pjesshme ose rëndësia shoqërore.

Rezultatet tregojnë se vështirë se ka dallime midis gjinive në aspektin e pagave, orarit të punës ose kuptimit të punës. “Megjithatë, ajo që është thelbësore janë aftësitë e kërkuara”, thotë Benita Combet, profesoreshë në Institutin e Sociologjisë në Universitetin e Bernës dhe bashkautore e studimit.

Në eksperiment, gratë e reja shmangën punët me një fokus të fortë teknik, ndërsa burrat e rinj i gjetën ato tërheqëse. Detyrat krijuese ose sociale, nga ana tjetër, u tërhoqën veçanërisht grave. Sipas Combet, gratë e reja gjithashtu i vlerësojnë aftësitë e tyre specifike për teknologjinë më poshtë se burrat e rinj.

Por kjo nuk ka të bëjë fare me predispozicionin gjenetik, thotë sociologu. “Përkundrazi, perceptimi ynë shoqëror se kush ka aftësi teknike është shumë i gjinizuar,” shpjegon Combet. “Pyetja e madhe ‘kush është i mirë në teknologji?’ ka më shumë të ngjarë t’u atribuohet djemve.”

Thyerja e stereotipeve

Në të njëjtën kohë, megjithatë, ka shumë femra që aspirojnë të bëhen specialiste të medias, për shembull. Arsyeja për këtë është se, sipas studiueses, profesioni në ndërfaqen e dizajnit, IT-së, marketingut dhe komunikimit nuk konsiderohet një fushë tradicionale mashkullore.

Në një botë pune gjithnjë e më të dixhitalizuar, ku aftësitë teknologjike përcaktojnë të ardhurat dhe karrierën, studimi zbulon se preferenca më e ulët e grave të reja për punë me intensitet të lartë teknologjik do të përforcojë pabarazitë ekzistuese.

“Nëse duam të thyejmë në mënyrë efektive modelet e zgjedhjes së karrierës specifike për gjininë, duhet të fillojmë me aftësitë që njerëzit ia atribuojnë vetes dhe t’i çlirojmë në mënyrë aktive nga stereotipet”, thekson Combet.

Teknologji nga burrat – për burrat

Combet gjithashtu citon një arsye shumë praktike pse nevojiten më shumë gra në profesionet tipike STEM: Nëse teknologjia shihet kryesisht përmes një lente mashkullore, kjo mund t’i dëmtojë gratë  dhe madje të ketë pasoja fatale. Për shembull, aksidentet me makinë janë simuluar prej kohësh vetëm me kukulla testimi për përplasje “meshkuj”. Rezultati: Gratë pësuan lëndime shumë më të rënda në pjesën e sipërme të trupit nga airbag-ët sesa burrat.

Combet gjithashtu argumenton se ekziston një arsye e thjeshtë pse telefonat celularë janë shpesh shumë të mëdhenj për duart e grave: Ato u zhvilluan nga burrat për burrat. Asistentët zanorë si Siri gjithashtu funksionojnë më pak mirë me zërat e grave, përfundon sociologu. “Kjo tregon se sa e rëndësishme është që gratë të marrin pjesë në këto zhvillime teknologjike. Ato kanë një perspektivë të ndryshme dhe kontribuojnë me ide të ndryshme.”

---