Lajme
Rriten rastet e diabetit te fëmijët zviceranë
Gjithnjë e më shumë fëmijë po diagnostikohen me diabet të tipit 1. Ekspertët shohin disa shkaqe të mundshme për rritjen masive, dhe pandemia gjithashtu mund të jetë pjesërisht përgjegjëse.
Dhjetëvjeçari Ferdinand ngre bluzën e tij dhe tregon pompën e tij të insulinës, e cila e shoqëron gjatë gjithë orës. Tre vjet më parë ai u diagnostikua me sëmundjen autoimune diabetin e tipit 1, në të cilën pankreasi nuk prodhon më insulinë. Nëna e tij Natacha thotë se edhe motra e vogël e Ferdinandit mori të njëjtën diagnozë. “E gjithë familja pësoi një goditje të dyfishtë”, tha Natacha.
Rastet e diabetit të tipit 1 janë rritur ndjeshëm tek fëmijët vitet e fundit; Ekspertët flasin për një “rritje të ndjeshme”. Por ekspertët janë në mëdyshje rreth shkaqeve të sakta: “Që nga viti 2019, 30 për qind më shumë fëmijë janë prekur, ndërkohë që rritja mesatare është normalisht tre për qind në vit”, thotë profesoresha Valérie Schwitzgebel, drejtuese e departamentit të endokrinologjisë pediatrike dhe diabetit në Vaud.
Trendi në rritje është gjithashtu i dukshëm në Groupe Romand de Parents d’Enfants Diabétiques (GRPED). Sipas Presidentes Sophie Zbinden, grupi, i cili ekziston që nga viti 1997, kishte 49 familje pesë vjet më parë, por sot janë tashmë 136. “Rritja është masive midis fëmijëve midis moshës dy dhe dhjetë vjeç”, tha Zbinden për 24 heures.
Meqenëse pati një kulm të rasteve të raportuara rishtazi me diabetin e tipit 1 gjatë krizës Covid, studiuesit kanë hetuar që atëherë një lidhje të mundshme me virusin. Studiuesit dyshojnë se një sistem imunitar i stresuar ndryshe dhe rritja e mprehtë e faktorëve të stresit mund të kenë një ndikim. Vëmendje e veçantë i kushtohet obezitetit dhe stresit, të cilat mund të nxisin përparimin dhe manifestimin e sëmundjes.
“Por është shumë e vështirë të theksohen parametrat, sepse vetë diabeti mbetet një mister”, thotë Schwitzgebel. Megjithatë, sipas Dr. Michael Hauschild, mjeku i lartë për diabetin dhe metabolizmin në Spitalin Universitar Vaud, nuk është gjetur asnjë lidhje e drejtpërdrejtë midis pandemisë dhe rritjes së numrit të rasteve të diabetit./20minuten
E-Diaspora
-
Sabahet Meta: “Kino Kosova” është një hapësirë dialogu përmes filmit "Synimi ka qenë krijimi i një hapësire të qëndrueshme për promovimin e filmit kosovar dhe shqiptar,... -
“Kino Kosova” hapi dyert me sallat plot dhe rrëfime që sollën Kosovën në ekran -
Amerikë
Gonxhe Halimi nga Gjilani diplomon si studentja më e dalluar në SHBA në Shkenca Kompjuterike -
Mira Murati dëshmon në gjyqin Musk-Altman: “Sam Altman krijonte kaos në OpenAI” -
Amerikë
Melisë Sejdiu dhe Rea Hadri pranohen në Universitetin e Pittsburghut
Jeta në Austri
-
Shqipëria sonte në skenën e Eurovisionit, Alis performon me këngën “Nan” Artisti shkodran përfaqëson Shqipëria në Eurovision Song Contest, ndërsa publiku nga Kosova mund ta mbështesë përmes... -
Nis sonte Eurovision 2026 në Vjenë -
Çka pritet nga Eurovision 2026: Favoritët dhe gjysmëfinalet -
Me 15-16 maj 2026 në Prishtinë do të mbahet edicioni i 10-të i Konferencës Ekonomike i organizuar nga Rrjeti Global i Bizneseve Shqiptare -
Pas sistemit të ri monitorues të targave, rregulla të ashpra për shoferët në Austri












