Në Cyrih, gjithnjë e më shumë gjoba shlyhen përmes punës në komunitet

Në Cyrih, një numër në rritje i personave po zgjedhin t’i shlyejnë gjobat përmes punës në komunitet, në vend të vuajtjes së dënimit me burg. Autoritetet thonë se kjo praktikë po rezulton e suksesshme.

Shkeljet e shpejtësisë, drejtimi i automjetit nën ndikimin e alkoolit apo udhëtimi pa biletë në transportin publik janë ndër veprat që mund të rezultojnë me gjoba të larta. Në disa raste, ato mund të arrijnë në disa mijëra franga zvicerane.

Personat që nuk kanë mundësi t’i paguajnë gjobat kanë mundësinë që, në vend të burgimit, t’i shlyejnë ato përmes punës në komunitet.

Mundësia për të zëvendësuar dënimin me punë në komunitet ekziston prej vitesh në Zvicër. Megjithatë, që nga viti 2019, numri i rasteve të tilla në nivel kombëtar ka rënë me rreth një të tretën. Për këtë arsye, kantoni i Cyrihut synoi ta ndryshojë këtë trend.

Gati 1,400 persona e shfrytëzuan mundësinë

Prej shtatorit të vitit 2025, kantoni i Cyrihut e menaxhon vetë të ashtuquajturën Qendër Informimi për Gjoba. Më parë, këtë shërbim në emër të kantonit e drejtonte një fondacion.

Désirée Weber Renz, përgjegjëse për qendrën, thotë se rezultatet kanë qenë pozitive.

“Ne i kemi arritur objektivat tona. Kemi përmirësuar qasjen, i kontaktojmë personat më shpejt, mund të angazhohemi më mirë me ta dhe t’i referojmë më me efikasitet në shërbimet e përshtatshme”, deklaron ajo.

Që nga marrja e përgjegjësisë nga kantoni në shtator 2025, qendra ka pranuar 1,388 kërkesa, pothuajse të gjitha të miratuara.

Sipas autoriteteve, rreth 80 për qind e rasteve përfundojnë me sukses.

Personat që zgjedhin këtë formë të dënimit angazhohen në punë të ndryshme, si mirëmbajtja e hapësirave të gjelbra, riciklimi, punëtori me punë të thjeshta artizanale apo puna në kuzhina, përfshirë atë të Spitalit të Qytetit Triemli.

“Kemi shumë fat që kemi një portofol të madh institucionesh dhe biznesesh”, thotë Weber Renz. Aktualisht, në këtë program janë të përfshira rreth 250 vende pune, duke u mundësuar autoriteteve që të marrin parasysh interesat dhe aftësitë e personave të dënuar.

Një alternativë që sjell përfitime për të dyja palët

Një grua nga Cyrihu, e cila dëshiron të mbetet anonime, i ka shlyer gjobat duke punuar në larjen e enëve në Spitalin e Qytetit Triemli. Ajo ishte gjobitur për shkelje të rregullave të trafikut dhe udhëtime pa biletë në tramvaj.

Në vend që të paguante gjobat ose të vuante dënimin në burg, ajo kreu 480 orë punë në komunitet, që korrespondojnë me rreth tre muaj punë.

Në vitin e fundit, pothuajse 1,400 persona në kantonin e Cyrihut e kanë shfrytëzuar këtë mundësi.

Sipas Weber Renz, kjo zgjidhje sjell përfitime për të gjithë. Personat e dënuar nuk shkëputen nga jeta e tyre e përditshme për një periudhë të gjatë, ndërsa reagimet ndaj programit kanë qenë kryesisht pozitive.

Edhe për kantonin kjo praktikë ka përfitime financiare. Përveç shmangies së procedurave administrative që lidhen me pranimin dhe lirimin nga burgu, kursimet janë të konsiderueshme.

“Për çdo ditë që dikush nuk e kalon në burg, kantoni i Cyrihut kursen 240 franga”, thotë Weber Renz.

Rreth 40 për qind më shumë persona e shfrytëzojnë këtë mundësi

Që kur kantoni mori nën menaxhim qendrën e informimit për gjobat, numri i personave që e shfrytëzojnë këtë mundësi është rritur me rreth 40 për qind, sipas Weber Renz.

Ajo thekson se shkalla e suksesit është e lartë dhe se rreth 80 për qind e angazhimeve përfundojnë me sukses.

“Nëse gjatë ekzekutimit të dënimit paraqiten vështirësi, ne mund t’i mbështesim shumë mirë klientet dhe klientët”, thotë ajo.

Megjithatë, nëse puna në komunitet duhet të ndërpritet përfundimisht, për shembull për shkak të mungesës së marrëveshjeve të besueshme ose problemeve serioze, personi i dënuar duhet ta vuajë pjesën e mbetur të dënimit në burg.

---