Kthehuni për familjen, qëndroni për netët që e bëjnë Kosovën të paharrueshme

Edhe këtë verë, diaspora ka tri arsye të forta për ta përjetuar Kosovën ndryshe: Sunny Hill, DokuFest dhe Anibar

Në korrik dhe gusht, Kosova zgjohet ndryshe. Aeroporti i Prishtinës mbushet me familje që kthehen nga Evropa, me valixhe, përqafime dhe fytyra që për një vit, e ndonjëherë edhe më gjatë, janë pritur për t’u parë nga afër. Jashtë, targat nga Gjermania, Zvicra, Austria e vendet tjera e kthejnë parkingun në një hartë të vogël të diasporës.

Për shumë bashkatdhetarë, ardhja në Kosovë është kthim te familja, te gjuha dhe te kujtimet. Por vitet e fundit, këtij rikthimi i është shtuar edhe një arsye tjetër: festivalet. Vera në Kosovë nuk është më vetëm kohë e dasmash, vizitash e pushimesh. Ajo po kthehet edhe në sezon festivalesh, ku muzika, filmi dhe animacioni i japin diasporës arsye të reja për ta përjetuar vendin ndryshe.

Në këtë hartë vere, Sunny Hill është pika kryesore. Nga 31 korriku deri më 2 gusht, Sunny Hill Festival Park në Bërnicë e kthen Prishtinën në skenën më të madhe muzikore të vendit. Për tri net, qyteti merr një energji tjetër: të rinj nga Kosova, rajoni dhe bota bashkohen në një atmosferë që e shndërron ardhjen e diasporës në një festë të përbashkët.

Sivjet, emri kryesor i festivalit është Katy Perry, ndërsa krahas saj vijnë edhe emra të njohur të muzikës elektronike si Keinemusik, Rampa, Adam Port, Carlita, Pawsa, Seth Troxler dhe Manifest. Për publikun e diasporës, Sunny Hill është bërë një nga arsyet më të forta për ta planifikuar verën në Kosovë. Është vendi ku Prishtina shihet si qytet i ri, urban dhe i lidhur me botën.

“Mezi presim t’i mirëpresim bashkatdhetarët këtë verë,” shkruan Alban Kastrati nga Sunny Hill Festival në komunikimin për Albinfo.ch. Fjalia është e thjeshtë, por e qartë: diaspora nuk është vetëm vizitore. Ajo është pjesë e publikut, e atmosferës dhe e vetë kuptimit të festivalit.

Biletat 3-ditore dhe VIP mund të blihen online, ndërsa autobusët falas të Trafikut Urban lidhin qendrën e Prishtinës me hapësirën e festivalit. Organizatorët këshillojnë që akomodimi të rezervohet herët, sepse gjatë atyre ditëve qyteti mbushet shpejt.

Pas Prishtinës, vera vazhdon me një ritëm tjetër në Prizren. Nga 7 deri më 15 gusht, DokuFest shënon edicionin e tij të 25-të. Qyteti i kalldrëmit, Lumbardhit dhe kinemave të hapura bëhet vendtakim për filma, biseda, muzikë dhe net të gjata vere. Nëse Sunny Hill është shpërthimi i madh muzikor, DokuFest është vazhdimi më i qetë dhe më reflektues i kësaj atmosfere.

Filmat shfaqen në River Cinema, në DokuKino, në teatrin “Bekim Fehmiu” dhe në Art Theatre. Në Prizren, kinemaja nuk mbetet vetëm brenda sallës; ajo përzihet me qytetin, me rrugët, me lumin dhe me njerëzit që qëndrojnë zgjuar deri vonë.

“Bashkatdhetarët tanë përbëjnë një pjesë tejet të rëndësishme të audiencës sonë çdo verë,” thotë Alba Çakalli, producente e festivalit. Për diasporën që kërkon më shumë se argëtim, DokuFest është një ndalesë e natyrshme: një mundësi për ta parë Kosovën përmes historive, dokumentarëve dhe temave që flasin për botën.

Më në perëndim, Peja sjell një tjetër fytyrë të verës kulturore. Nga 12 deri më 18 korrik, Anibar — Festivali Ndërkombëtar i Animacionit — mban edicionin e tij të 17-të. Më intim dhe më familjar, ai i jep hapësirë animacionit, fëmijëve, të rinjve dhe krijuesve që e shohin artin si mënyrë për të treguar dhe imagjinuar.

Festivali zhvillohet rreth Kinemasë “Jusuf Gërvalla”, një hapësirë që Anibar e mban të gjallë gjatë gjithë vitit. Me filma të shkurtër, punëtori, biseda dhe programe për fëmijë, Peja bëhet pjesë e të njëjtit rrëfim veror: një Kosovë që nuk ofron vetëm pushim, por edhe përmbajtje.

Për familjet e diasporës, Anibar ka një afërsi të veçantë. Fëmijët nuk janë vetëm shoqërues të prindërve; ata bëhen pjesë e përvojës. Ndërsa Rugova ndodhet vetëm pak minuta larg, Peja bashkon natyrën me kulturën dhe krijon një arsye tjetër për ta zgjatur qëndrimin.

Tre festivale, secili me shije unike

Sunny Hill, DokuFest dhe Anibar nuk i ngjajnë njëri-tjetrit. Pikërisht kjo i bën të vlefshëm së bashku. Njëri e sjell Kosovën në ritmin e skenës së madhe muzikore. Tjetri e kthen qytetin në kinema të hapur. I treti i jep hapësirë imagjinatës, familjeve dhe brezit të ri.

 

---