Drejtuesi i Shërbimit Publik të Punësimit në Austri (AMS), Johannes Kopf, ka përsëritur thirrjen e tij për një moshë më të lartë pensioni.
“Në një moment të caktuar, matematika mbizotëron mbi ideologjinë,” tha ai të dielën në emisionin e ORF-së, “Pressestunde”. “Sado e pakëndshme që të jetë, politika duhet të bëjë atë që është e nevojshme, jo vetëm atë që është popullore. Kështu qëndron puna.”
Lidhur me ndikimin e inteligjencës artificiale në tregun e punës, Kopf u tregua i matur: “Deri më tani, nuk ka ndodhur asgjë.”
Kopf ia atribuoi hezitimin politik për të debatuar mbi rritjen e moshës së pensionit faktorëve demografikë. “Votuesi mesatar është mbi 50 vjeç. Kjo është një moshë kur shumë njerëz fillojnë të mendojnë: sa do të përfitoj kur të dal në pension?” Për ata që thonë se nuk duan të huaj në Austri, Kopf pati një mesazh të drejtpërdrejtë: “Atëherë do t’ju duhet të punoni vetë më gjatë.”
Rritja e moshës së pensionit për gratë është “reforma më e madhe në Evropë”
Njëkohësisht, Kopf tha se Austria ndodhet tashmë në mes të “reformës më të madhe të pensioneve në Evropë”, që është rritja graduale e moshës së pensionit për gratë nga 60 në 65 vjeç, proces që do të përfundojë deri në vitin 2033. Kjo masë u sanksionua në kushtetutë 30 vjet më parë, ndaj asnjë qeveri, në prag të zgjedhjeve, nuk ka mundur ta anulojë atë.
Deri më tani, reforma ka çuar në një rritje prej 7,500 personash të papunësisë te gratë mbi 60 vjeç, por punësimi në atë grup-moshë është rritur me 58,000. Tetëdhjetë e tetë për qind e potencialit ka kaluar në punësim dhe 12 për qind në papunësi. Edhe pse shifra prej 12 për qind duhet marrë seriozisht, tregu i punës i ka absorbuar këto gra, tha Kopf, dhe kjo ka ndodhur gjatë një recesioni.
Ai e quajti gjithashtu “absurditet” faktin që njerëzit mbi 60 vjeç shpesh vlerësohen në kompani si drejtues ose ekspertë, por kur e humbasin punën, duket se shfaqet një “efekt plakjeje të menjëhershme”. “Papritur, njerëzit konsiderohen të plakur dhe nuk janë më të nevojshëm.” Ai gjithashtu dha një mesazh të qartë për punëdhënësit që ankohen për mungesën e fuqisë punëtore: “Kushdo që nuk punëson punonjës të moshuar, nuk ka problem me mungesën e fuqisë punëtore.”
Inteligjenca artificiale, programet e praktikës profesionale dhe papunësia afatgjatë
Lidhur me inteligjencën artificiale, Kopf tha se deri më tani nuk ka ndryshuar asgjë në tregun e punës, qoftë në Austri apo në vendet e tjera të OECD-së. Ai kishte një rekomandim të fortë për prindërit: merrni në konsideratë mundësinë e një praktike profesionale për fëmijët tuaj. Shumë profesione që mësohen përmes praktikës nuk mund të zëvendësohen nga inteligjenca artificiale. “Perspektivat e punësimit për njerëzit me trajnim praktik profesional janë më të mira se kurrë,” tha ai. Ai gjithashtu bëri thirrje për një model të ri të “praktikës profesionale pas shkollës së mesme”, duke argumentuar se është e gabuar ta shohësh trajnimin profesional pas provimit të maturës si një hap prapa.
Kopf kritikoi faktin se gjimnazet flasin shumë pak për praktikat profesionale si një mundësi zgjedhjeje. Rënia e numrit të praktikantëve është pjesërisht edhe faji i kompanive, tha ai. Bizneset që nuk drejtohen nga vetë pronarët trajnojnë praktikantë në një shkallë shumë më të ulët, shpesh sepse mendojnë në terma afatshkurtër.
Në Vjenë, situata është veçanërisht kritike: sipas Kopf-it, në kryeqytet ka gjashtë kandidatë për çdo vend praktike profesionale.
Treguesi i tregut të punës që e shqetëson më së shumti Kopf-in është numri i lartë i të papunëve afatgjatë pas tre viteve recesion. Një e treta e personave që kërkojnë punë kanë mbetur pa punë për më shumë se një vit. Rikthimi në punë i njerëzve që kanë qenë të papunë për një kohë të gjatë kërkon rritje të fortë ekonomike dhe stimuj qeveritarë; aktualisht nuk disponohet asnjëra prej tyre për shkak të borxhit të lartë publik, përcjell albinfo.at.
Reagimet politike
Partia liberale NEOS deklaroi se komentet e Kopf-it mbi pensionet konfirmonin qëndrimin e saj. “Duke pasur parasysh trendet demografike, një moshë më e lartë pensioni nuk duhet të jetë tabu politike,” tha zëdhënësi për çështjet sociale, Johannes Gasser, shkruan theinternational. “Ne fillojmë punën më vonë, jetojmë më gjatë dhe marrim pensione për një periudhë më të gjatë. Ky zhvillim duhet të pasqyrohet në sistemin tonë të pensioneve.”
Presidentja e shoqatës së pensionistëve të lidhur me partinë SPÖ, Birgit Gerstorfer, mbajti një qëndrim të ndryshëm. “Para se të flasim për një moshë më të lartë statutore të daljes në pension, duhet të sigurohemi që njerëzit mund ta mbajnë një punë deri në moshën aktuale të daljes në pension”, tha ajo, duke bërë thirrje përsëri për modele bonus-ndëshkimi neutrale ndaj të ardhurave për punëdhënësit, duke shpërblyer ata që mbajnë ose punësojnë punëtorë të moshuar dhe duke penalizuar ata që nuk e bëjnë këtë.
Presidentja e shoqatës së qytetarëve të moshuar ÖVP, Ingrid Korosec, tha se nuk i mori në konsideratë propozimet nga Kopf se si të rriste punësimin tek personat mbi 55 vjeç. Një e katërta e atyre të moshës 55 deri në 64 vjeç kalojnë nga papunësia ose leja mjekësore direkt në pension. Rritja e moshës së daljes në pension thjesht do ta zgjaste këtë problem. “Më në fund duhet ta mbyllim hendekun midis moshës aktuale dhe asaj statutore të daljes në pension, përmes vendeve të punës të përshtatshme për moshën dhe programeve shëndetësore në vendin e punës”, tha ajo.
