Pavarësisht zhvillimit të shpejtë të inteligjencës artificiale (AI), Zvicra do të vazhdojë të përballet me mungesë të fuqisë punëtore të kualifikuar. Një studim i ri tregon se teknologjia mund të zëvendësojë disa detyra administrative, por nuk mund të plotësojë nevojat për punonjës në shëndetësi, arsim, transport dhe profesione teknike.
Një studim i publikuar më 22 tetor 2026 nga kompania konsulente Deloitte Switzerland ka analizuar ndikimin e inteligjencës artificiale në tregun zviceran të punës, duke arritur në përfundimin se teknologjia nuk do të jetë në gjendje të zgjidhë mungesën e punëtorëve të shkaktuar nga ndryshimet demografike, raporton swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.
Sipas studimit, inteligjenca artificiale mund të lehtësojë ndjeshëm punët që lidhen me dokumentacionin, planifikimin, administratën dhe kërkimin e informacionit.
Megjithatë, në profesionet që kërkojnë kontakt të drejtpërdrejtë me njerëzit ose punë fizike, nevoja për punonjës do të mbetet e lartë.
Cilat profesione do të vazhdojnë të kërkojnë punëtorë?
Studiuesit theksojnë se sistemet aktuale të inteligjencës artificiale nuk janë në gjendje të zëvendësojnë kujdesin ndaj të moshuarve dhe personave të sëmurë, mësimdhënien apo kryerjen e punëve praktike dhe fizike.
Për këtë arsye, mungesa e fuqisë punëtore mund të vazhdojë, madje edhe të përkeqësohet, veçanërisht në sektorët e kujdesit shëndetësor, hotelerisë, transportit, logjistikës dhe zanateve.
Kjo do të thotë se, pavarësisht automatizimit, ekonomia zvicerane do të ketë nevojë për profesionistë të kualifikuar në një numër të madh sektorësh.
Disa vende pune mund të zhduken
Ndërkohë që disa profesione do të vazhdojnë të përballen me mungesë të punonjësve, në sektorë të tjerë inteligjenca artificiale mund të reduktojë nevojën për fuqi punëtore.
Studimi përmend veçanërisht zhvillimin e softuerëve dhe marketingun, ku automatizimi i detyrave mund të ndikojë në numrin e vendeve të punës.
Kjo mund të krijojë një ndarje të re në tregun zviceran: nga njëra anë, profesione me vende të lira që nuk plotësohen, dhe nga ana tjetër, profesione administrative e intelektuale ku teknologjia merr përsipër gjithnjë e më shumë detyra.
Kërkohet më shumë trajnim profesional
Autorët e studimit rekomandojnë që kompanitë, institucionet arsimore dhe politikëbërësit t’i kushtojnë më shumë rëndësi arsimit dhe aftësimit profesional.
Sipas tyre, duhet të lehtësohet kalimi i punonjësve nga një profesion në tjetrin, sidomos drejt sektorëve që kanë mungesë të vazhdueshme të fuqisë punëtore.
Njëkohësisht, kompanitë duhet ta përdorin inteligjencën artificiale për t’i liruar punonjësit nga detyrat e përsëritura, në mënyrë që ata të përqendrohen në punët që kërkojnë aftësi njerëzore.
Për profesionet administrative dhe ato të bazuara në njohuri, studimi thekson rëndësinë e trajnimeve shtesë dhe përshtatjes me profile të reja profesionale.
Studimi analizoi 279 profesione
Për të arritur në këto përfundime, Deloitte Switzerland ka kombinuar të dhënat demografike dhe profesionale të Zvicrës me të dhëna ndërkombëtare mbi përdorimin dhe mundësitë e inteligjencës artificiale.
Në total janë analizuar 279 profesione, për të vlerësuar se në cilat fusha teknologjia mund të automatizojë detyrat dhe ku puna njerëzore mbetet e domosdoshme.
Përfundimi kryesor është se inteligjenca artificiale mund të ndryshojë mënyrën e punës dhe të rrisë produktivitetin, por nuk mund ta zëvendësojë fuqinë punëtore në profesionet ku kontakti njerëzor, përvoja praktike dhe aftësitë fizike janë thelbësore.
