Iniciativa për uljen e taksave me 12% në Vaud: E majta dhe sindikatat e quajnë “mashtrim të madh”

Koalicioni i partive të majta dhe sindikatave në kantonin Vaud ka nisur fushatën kundër iniciativës së ashtuquajtur “12%”, e cila do të hidhet në votim më 27 shtator. Kundërshtarët e saj e cilësojnë uljen e propozuar të taksave si të pabarabartë dhe të rrezikshme për shërbimet publike.

Një koalicion i gjerë i forcave të majta politike dhe sindikatave në Vaud ka dalë kundër iniciativës së propozuar nga qarqet ekonomike, e cila synon një ulje prej 12% të taksave kantonale mbi të ardhurat dhe pasurinë.

Iniciativa, e titulluar “Ulje taksash për të gjithë: rikthimi i fuqisë blerëse të klasës së mesme”, paraqitet nga mbështetësit e saj si një lehtësim i përgjithshëm fiskal. Megjithatë, kundërshtarët argumentojnë se në praktikë ajo do të përbënte një ulje taksash prej afro 300 milionë frangash, nga e cila do të përfitonin kryesisht personat me të ardhura të larta dhe të pasurit.

“Pas sloganit mashtrues për një ulje taksash për të gjithë fshihet një rishpërndarje masive e parave drejt shtresave më të pasura”, deklaruan përfaqësuesit e Partisë Socialiste, të Gjelbërve, Alternativës Popullore dhe grupimit EAG, së bashku me sindikatat.

“Vjedhja e shekullit”

Këshilltari kombëtar Benoît Gaillard ishte ndër kritikët më të ashpër të iniciativës. Ai e cilësoi atë si “një operacion në shkallë të gjerë për shpërndarjen e padrejtë të parave te më të pasurit”.

“Sipas tij, 1% më i pasur i banorëve të kantonit do të përfitonte gjysmën e efektit financiar të kësaj uljeje taksash.”

Deputeti i të Gjelbërve Kilian Duggan tha se mekanizmi i iniciativës është “thellësisht i padrejtë dhe joefikas”, pasi “sa më shumë të ardhura dhe pasuri të kesh, aq më shumë përfiton”.

Ndërsa presidentja e Partisë Socialiste të Vaud, Oriane Sarrasin, e kritikoi iniciativën si “populiste”.

Sipas komitetit kundërshtues, shifrat tregojnë se nga 100 milionë franga ulje të taksës mbi pasurinë, rreth 85% do të shkonte për 10% e banorëve më të pasur, ndërsa rreth 70% e popullsisë së Vaud nuk do të përfitonte asgjë.

Kritika për ndikimin në shërbimet publike

Kundërshtarët paralajmërojnë gjithashtu se gjendja financiare e kantonit është e vështirë dhe se humbja e afro 300 milionë frangave nga viti 2027 do të ndikonte drejtpërdrejt në aftësinë e shtetit për të financuar shërbimet publike.

Deputetja e së majtës radikale Céline Misiego tha se iniciativa përbën një “sulm të drejtpërdrejtë” ndaj kapacitetit të kantonit për të garantuar shërbime thelbësore për qytetarët.

Koalicioni “Jo” kritikoi gjithashtu mbështetësit e iniciativës, duke i akuzuar se nuk kanë treguar se cilat shërbime publike do të shkurtoheshin për të kompensuar humbjen e të ardhurave.

“Sipas tyre, strategjia është të premtohet ulje taksash duke shmangur debatin për pasojat konkrete mbi shërbimet publike.”

Shembulli i pabarazisë, sipas sindikatave

Sindikatat sollën edhe shembuj konkretë për të ilustruar pretendimin e tyre. Sipas tyre, një punonjës me të ardhura prej 450 mijë frangash në vit do të përfitonte rreth 5100 franga ulje taksash në vit, ndërsa një familje me dy fëmijë do të përfitonte vetëm rreth 260 franga.

Për kundërshtarët, përfundimi është i qartë: “Shumë për ata që tashmë kanë më shumë, pothuajse asgjë për klasën e mesme dhe shtresat popullore”.

Iniciativa me mbi 28 mijë nënshkrime

Teksti i iniciativës u dorëzua në vitin 2023 me rreth 28 mijë nënshkrime, ndërsa kërkoheshin vetëm 12 mijë. Ai u iniciua nga Chambre vaudoise immobilière, Chambre vaudoise du commerce et de l’industrie dhe Fédération patronale vaudoise.

Mbështetësit kërkojnë ulje prej 12% të taksës kantonale mbi të ardhurat dhe pasurinë. Në fillim të vitit 2025, komiteti vendosi ta mbajë iniciativën pavarësisht kundërpropozimit të qeverisë kantonale.

Këshilli i Shtetit dhe parlamenti i Vaud e kanë kundërshtuar iniciativën, ndërsa gjatë debatit për buxhetin 2025 deputetët miratuan një ulje të kombinuar prej 7% të taksës mbi të ardhurat deri në vitin 2027.

Tani vendimi përfundimtar i takon qytetarëve të kantonit Vaud, të cilët do të zgjedhin mes uljes së miratuar nga parlamenti dhe iniciativës së propozuar prej 12%.

---