Lajme
Drita e bardhë e ftohtë ul më shumë stresin sesa drita e bardhë e ngrohtë, zbulon eksperimenti në Cyrih
Një studim zviceran tregon se drita e bardhë e ftohtë ndihmon trupin të relaksohet më shumë sesa drita e bardhë e ngrohtë — megjithëse kjo e fundit perceptohet si më e këndshme për syrin.
Një eksperiment i zhvilluar në kantonin e Cyrihut ka zbuluar se trupi reagon më qetë nën ndriçimin e bardhë të ftohtë. Ky studim, i realizuar nga Instituti Federal Zviceran për Kërkime mbi Pyjet, Dëborën dhe Peizazhin (WSL) në bashkëpunim me kompaninë e energjisë elektrike të kantonit të Cyrihut (EKZ), përfshiu 77 vullnetarë në qytetin Richterswil (ZH).
Pjesëmarrësit u ekspozuan për 20 minuta ndaj tre llojeve të ndryshme ndriçimi LED:
dritë e ngrohtë (2700 Kelvin),
dritë e bardhë neutrale (4000 Kelvin),
dhe dritë e bardhë e ftohtë (6500 Kelvin).
Para dhe pas ekspozimit, ata plotësuan pyetësorë mbi gjendjen e tyre shpirtërore dhe ndjenjën e sigurisë, ndërsa niveli i kortizolit në pështymë u mat për të përcaktuar shkallën e stresit.
Diferenca midis perceptimit dhe realitetit
Rezultatet treguan një kontrast të qartë mes asaj që njerëzit ndjenë dhe reagimit të vërtetë të trupit: shumica e pjesëmarrësve e vlerësuan dritën e ngrohtë si më të këndshme dhe e konsideruan dritën e ftohtë si tepër të fortë, por stresi trupor u ul më shumë nën ndriçimin e bardhë të ftohtë.
Sipas Solène Guenat, udhëheqëse e studimit, kjo mund të shpjegohet nga fakti se “ndihemi më të sigurt gjatë ditës sesa natës, gjë që mund të shpjegojë pse niveli i stresit ra nën ndriçimin e bardhë të ftohtë.”
Një dilemë për qytetet
Komunat që po rinovojnë ndriçimin publik duhet të bëjnë një zgjedhje të vështirë:
Të ndjekin preferencat vizuale të qytetarëve apo efektet reale të spektrit të dritës mbi shëndetin?
Përveç ndikimit pozitiv në stres, drita e bardhë e ftohtë ka edhe një avantazh energjetik — harxhon rreth 30% më pak energji elektrike se drita e bardhë e ngrohtë.
“Në Zvicër, shumica e komunave kanë zgjedhur tashmë ndriçues me dritë të bardhë të ngrohtë. Kjo përbën një kompromis të mirë mes efikasitetit energjetik dhe pranueshmërisë sociale,” shpjegon Jörg Haller, përgjegjës i ndriçimit publik dhe i projekteve Smart City në EKZ.
Në Richterswil, një rrugë e tërë është ndriçuar me llamba me temperatura të ndryshme ngjyrash, nga drita e ngrohtë në të majtë, deri te drita e bardhë e ftohtë në të djathtë – për të demonstruar efektet vizuale të ndryshme të ndriçimit publik.
E-Diaspora
-
Vjosa Osmani dhe Lumir Abdixhiku nesër takim me mërgatën shqiptare në Zvicër Tubimi me bashkatdhetarët do të mbahet të shtunën në Winterthur, në kuadër të aktiviteteve të partive... -
Gjermani
Kosova me ligj të ri për shtetësinë, lehtësohen procedurat për diasporën në Gjermani -
Vjosa Osmani të dielën në Zvicër, takon mërgatën shqiptare -
Në Vjenë promovohet libri i Zef Mazit për diplomacinë e Kosovës gjatë viteve 1991–1999 -
Baleti Kombëtar i Kosovës shkëlqen në Kolumbi me “Carmina Burana”
Jeta në Austri
-
Ulje e TVSH-së në Austri: Blerje disa cent më lirë Të enjten u vendos ulja e TVSH-së. Qeveria flet për lehtësim - por klientët do të... -
Piktori shqiptar Haxhi Fejzullahu hap ekspozitën “Dheu nuk njeh kufi” në Austri -
Mijëra njerëz protestojnë në Vjenë kundër pjesëmarrjes së Izraelit në Eurovision -
Shqipëria sonte në skenën e Eurovisionit, Alis performon me këngën “Nan” -
Nis sonte Eurovision 2026 në Vjenë













