“Një gjuhë për dhimbjen”, historia e një familjeje kosovare nominohet për çmimin prestigjioz të gazetarisë në Zvicër

Rrëfimi prekës për jetën e punëtorëve sezonalë nga Kosova është përzgjedhur ndër nëntë punimet më të mira për Çmimin e Gazetarisë së Cyrihut.

Dhimbja e mijëra familjeve shqiptare që për vite të tëra jetuan të ndara për shkak të emigrimit të detyruar po rikujtohet sot në zemër të Zvicrës. Një reportazh i gazetares Tugba Ayaz është nominuar për Zurich Journalism Prize, një nga vlerësimet më prestigjioze në gazetarinë zvicerane, transmeton albinfo.ch.

Artikulli me titull “Eine Sprache für den Schmerz” (“Një gjuhë për dhimbjen”) rrëfen historinë e Nazmi Kadriu dhe familjes së tij, një histori që pasqyron fatin e mijëra shqiptarëve të Kosovës gjatë viteve ’90, kur shumë prej tyre u detyruan të punonin në Zvicër si punëtorë sezonalë larg familjeve.

Shkrimi është përzgjedhur ndër nëntë punimet më të mira të vitit në Zvicër. Tre fituesit e çmimit do të shpërblehen me nga 10 mijë franga zvicerane, ndërsa ceremonia e ndarjes së çmimeve mbahet më 12 maj 2026 në lokalin e njohur të eventeve Kaufleuten, në Cyrih.

Reportazhi u publikua më 15 shkurt 2025 në platformën zvicerane Republik dhe trajton dramën njerëzore të punëtorëve sezonalë që për dekada punuan në Zvicër pa pasur të drejtë të sillnin familjet e tyre.

Në qendër të rrëfimit është historia e Nazmi Kadriut, sot 75 vjeç. Në vitin 1990 ai u largua nga Prishtina pasi humbi punën në minierë dhe përfundoi duke punuar në një fermë në kantonin Jura, me një pagë prej rreth 1200 frangash në muaj dhe me orare të gjata pune, deri në 12 orë në ditë.

Në atë kohë, statusi i punëtorit sezonal në Zvicër ua ndalonte rreptësisht punëtorëve të merrnin familjet me vete. Për pesë vite me radhë, ai jetoi i ndarë nga bashkëshortja dhe tre fëmijët e tij në Kosovë, ndërsa familja përballej me varfërinë dhe pasigurinë e kohës.

Djali i tij, Lulzim Kadriu, kujton në reportazh momentet e vështira të fëmijërisë. “Si fëmijë nuk e kuptoja pse babai duhej të ikte gjithmonë”, rrëfen ai, transmeton tutje albinfo.ch.

Familja arriti të ribashkohej vetëm në vitin 1995, kur Nazmiu fitoi lejen e qëndrimit në Zvicër. Megjithatë, plagët emocionale të ndarjes mbetën të thella.

Sot, Lulzimi është pjesë e shoqatës Tesoro, e cila kërkon njohjen e vuajtjeve të familjeve të ish-punëtorëve sezonalë. Sipas historianit Toni Ricciardi, rreth gjysmë milioni familje janë prekur nga kjo politikë e ndarjes së detyruar në Zvicër.

Reportazhi i nominuar jo vetëm që rikujton një kapitull të dhimbshëm të historisë së migrimit, por gjithashtu lidhet me debatin aktual në Zvicër për kufizimin e bashkimit familjar për migrantët.

“Ata punuan në punë që zviceranët nuk i bënin, u paguan pak dhe shpesh u trajtuan si njerëz të dorës së dytë”, thotë Lulzimi, duke kërkuar që sakrifica e punëtorëve sezonalë të njihet si pjesë e historisë që kontribuoi në zhvillimin e Zvicrës./Albinfo.ch

https://www.republik.ch/2025/02/15/eine-sprache-fuer-den-schmerz

---