Instituti i Vjenës: Anëtarësimi i pjesshëm në BE, skenari më realist për Shqipërinë

Ekspertët e Vjenës: Anëtarësimi i pjesshëm, rruga më realiste për Shqipërinë

Mali i Zi dhe Shqipëria janë të parët në radhë për anëtarësim në Bashkimin Europian nga të gjitha vendet kandidate, por një integrim i plotë politik duket ende larg. Kjo është përfundimi i diskutimeve të fundit në një forum të organizuar nga Instituti Ndërkombëtar i Vjenës për Studime Ekonomike (wiiw), transmeton albinfo.ch.

Referuar ekspertëve të këtij forumi, megjithëse Shqipëria ka një pozicion të favorshëm për pranimin në BE, shqetësime të tilla si përqendrimi i pushtetit brenda vendit dhe ndikimet gjeopolitike në rajon, përfshirë ndikimin e presidentit serb Aleksandër Vuçiç mbi Malin e Zi, e bëjnë të mundshëm një skenar të anëtarësimit të pjesshëm brenda tre viteve të ardhshme.

Në këtë model, vendet kandidate do të integrohen ekonomikisht dhe rregullatorisht në BE, duke pasur akses në tregun e brendshëm, duke përfituar nga fondet strukturore, bujqësore dhe infrastrukturore, dhe duke zbatuar legjislacionin europian, por pa të drejta të plota politike: nuk do të kenë të drejtë vote në Këshillin e BE-së, komisioner europian ose përfaqësim të plotë në Parlamentin Europian.

Ky model synon të kapërcejë paradoksin aktual të zgjerimit, ku vendet kandidate detyrohen të zbatojnë një pjesë të madhe të rregullave të BE-së pa përfituar ekonomikisht nga ky proces.

Përfitimet për Shqipërinë:

• Kompanitë shqiptare do të kenë akses të plotë në tregun e përbashkët europian, pa tarifa dhe barriera jo-tarifore, duke integruar ekonominë shqiptare direkt në zinxhirët e prodhimit dhe shërbimeve të BE-së.

• Vendit do t’i shtohen fonde zhvillimi më të mëdha sesa ato që merr aktualisht përmes instrumenteve të para-anëtarësimit.

• Qytetarët shqiptarë do të kenë më shumë të drejta për të punuar, studiuar dhe qëndruar në vendet e BE-së, por me kufizime të caktuara, të ngjashme me modelet e Norvegjisë apo Zvicrës.

Analistët e Vjenës theksuan se Ballkani Perëndimor ka pritur gjatë për integrim dhe fitimet nga konvergjenca ekonomike të BE-së kanë qenë të kufizuara. Politikat fiskale strikte dhe mungesa e konkurrueshmërisë janë sfida të tjera që vendet e rajonit duhet të adresojnë. Megjithatë, perspektiva makroekonomike e rajonit mbetet pozitive, me investime të huaja që kanë qenë të qëndrueshme dhe potencial për zhvillim të mëtejshëm.

Sipas ekspertëve, anëtarësimi i pjesshëm mund të jetë një rrugë praktike për të lidhur Ballkanin Perëndimor fort me ekonominë europiane, duke ulur ndikimin e aktorëve të jashtëm, pa i detyruar vendet e BE-së të marrin vendime politike të ndjeshme për anëtarësimin e plotë. /Albinfo.ch

---