Imazhet satelitore zbulojnë shenja të rrëshqitjes së dheut në Blatten në vitin 2016

(KEYSTONE/Jean-Christophe Bott)

Shenjat paralajmëruese të rrëshqitjes së dheut që fshiu fshatin Blatten në Valais ishin të dukshme nga hapësira vite para katastrofës, sipas imazheve satelitore të Agjencisë Hapësinore Evropiane (ESA).

Sipas imazheve, shpati në malin Petit Nesthorn mbi Blatten ishte duke lëvizur që në vitin 2016. Këto lëvizje më pas u rritën vazhdimisht gjatë viteve përpara se të bëheshin shumë më të forta deri në katastrofën e majit, tha ESA të premten.

“Analiza jonë konfirmon se lëvizjet e Petit Nesthorn u zhvilluan gjatë disa viteve para shembjes”, tha Andrea Manconi i Institutit WSL për Kërkime mbi Borën dhe Ortekët (SLF), i cili ishte i përfshirë në projektin “Modulate” të ESA-s, i cili analizoi imazhet e marra nga dy satelitë midis viteve 2016 dhe 2024, transmeton albinfo.ch.

“Rezultate të tilla na ndihmojnë të shohim më qartë se si të dhënat satelitore mund të përdoren për zbulimin e hershëm”, u citua Manconi në njoftimin për shtyp.

Midis viteve 2016 dhe 2017, imazhet tregonin tashmë se pjerrësia në anët e Petit Nesthorn lëvizte ngadalë; në vitet që pasuan, këto lëvizje u bënë më të forta dhe më të shpejta.

Deri në vitin 2023, pjerrësia lëvizte me një shpejtësi prej rreth 50 cm në vit, dhe në imazhet e fundit të analizuara në verën e vitit 2024, lëvizte me një shpejtësi prej 150 cm në vit.

Sipas ESA-së, kjo shënon një kalim të qartë nga deformimi relativisht i ngadaltë në deformim të shpejtë dhe tregon se probabiliteti i një katastrofe të afërt ishte shumë më i lartë.

Paralajmërim i hershëm falë satelitëve

Imazhet e analizuara vijnë nga të ashtuquajturit satelitë të bandës L, të cilët lëshojnë valë radari më të gjata se satelitët e tjerë, më të përhapur, siç është Sentinel 1 i ESA-së. Kjo do të thotë se ata mund të depërtojnë më mirë në bimësi dhe terren kompleks.

Disa satelitë të bandës L janë tashmë në përdorim, por deri më tani në një shkallë më të vogël se satelitët e tjerë të radarit. Sipas ESA-së, këto zbulime tregojnë rëndësinë e satelitëve të tillë për një zbulim të shpejtë të lëvizjeve të rrezikshme.

Autoritetet në Blatten arritën të evakuonin njerëzit në kohë falë vëzhgimeve lokale. Por instalimi i sensorëve lokalë në çdo shpat alpin nuk është i realizueshëm nga ana logjistike ose financiare, vëren ESA.