Lajme
Shkencëtarët gjetën 3600 kimikate nga paketimi i ushqimeve në trupin e njeriut
Më shumë se 3600 kimikate të përdorura në paketimin e ushqimeve janë zbuluar në trupin e njeriut, disa prej të cilave janë të rrezikshme për shëndetin, ndërsa të tjerat janë pak të njohura, zbulon një studim i ri.
Rreth 100 nga këto kimikate konsiderohen të jenë “shqetësuese madhore” për shëndetin e njeriut, tha Birgit Geuke nga autorja e hulumtimit.
Disa nga këto kimikate janë relativisht të studiuara mirë dhe gjenden tashmë në trupin e njeriut, të tilla si PFAS dhe bisphenol A – që të dyja janë në shënjestër për ndalim. Por dihet pak për efektet shëndetësore të të tjerëve, tha Geuke, duke bërë thirrje për më shumë kërkime se si kimikatet e përdorura në paketim përfundojnë në trupin e njerëzve së bashku me ushqimin.
Studiuesit kanë kataloguar më parë rreth 14,000 kimikate që janë të afta të rrjedhin në ushqim nga ambalazhet e bëra prej plastike, letre, qelqi, metali ose materiale të tjera. Ato gjithashtu mund të vijnë nga pjesë të tjera të procesit të prodhimit të ushqimit, për shembull, shiritat transportues ose enët e kuzhinës. Studiuesit më pas kërkuan për këto kimikate në bazat e të dhënave ekzistuese të biomonitorimit, të cilat gjurmojnë kimikatet në mostrat njerëzore.
Ekipi priste të gjente disa qindra kimikate të tilla, sipas Geuke. Në vend të kësaj, ata u befasuan kur gjetën 3601 – një e katërta e të gjitha kimikateve të tilla të njohura. Geuk theksoi se ky studim nuk mund të tregojë se të gjitha këto kimikate përfundojnë domosdoshmërisht nga paketimi në trupin e njeriut.
Ndër kimikatet e “shqetësimit kryesor” ishin PFAS, të njohura edhe si Kimikatet e Përhershme, të cilat janë gjetur në shumë pjesë të trupit të njeriut vitet e fundit dhe janë lidhur me një sërë problemesh shëndetësore. Gjithashtu u gjet bisphenol A, një kimikat i përdorur për të bërë plastikë dhe tashmë i ndaluar nga shishet e foshnjave në shumë vende.
Kimikate të tjera janë ftalatet, të cilat kanë qenë të lidhura me infertilitetin. Dihet më pak për oligomerët, të cilët janë gjithashtu nënprodukte të prodhimit të plastikës.
Një kufizim i studimit është se nuk ishte e mundur të thuhej nëse kishte përqendrime veçanërisht të larta të ndonjë prej kimikateve, pranoi Geuke. Por ajo paralajmëroi se këto kimikate mund të ndërveprojnë me njëri-tjetrin, duke treguar një mostër që kishte deri në 30 PFAS të ndryshme.
Geuke rekomandon që njerëzit të zvogëlojnë kohën e kontaktit me ambalazhin – dhe të shmangin ngrohjen e ushqimit në ambalazhin që vjen vetë ushqimi.
Nga ana tjetër, Bashkimi Evropian është në fazat e fundit të ndalimit të përdorimit të PFAS në paketimin e ushqimeve. BE-ja po propozon gjithashtu një ndalim të ngjashëm për bisphenol A nga fundi i këtij viti.
E-Diaspora
-
Winterthur
Ansambli “Trojet” prezantohet sonte me valle shqiptare në festivalin ndërkulturor në Winterthur Vallet dhe traditat shqiptare prezantohen nga ansambli “Trojet” në një mbrëmje ndërkulturore me pjesëmarrjen e komuniteteve... -
Prishtinë
Koncert i muzikës klasike në Prishtinë me Victor Julien-Laferrière dhe Filharmoninë e Kosovës -
Ardian Gjini i drejtohet diasporës: Mos e votoni Albin Kurtin -
Bronx
Panairi “Gjergj Kastrioti Skënderbeu” mbledh mijëra shqiptarë në Bronx -
Zyra e BE-së në Kosovë shpall Shqipe Neziri Velën “Europiania e Vitit 2026”
Jeta në Austri
-
Me 15-16 maj 2026 në Prishtinë do të mbahet edicioni i 10-të i Konferencës Ekonomike i organizuar nga Rrjeti Global i Bizneseve Shqiptare Konferenca Ekonomike B2b pritet të bashkon mbi 400 biznese shqiptare nga diaspora dhe trojet shqiptare... -
Pas sistemit të ri monitorues të targave, rregulla të ashpra për shoferët në Austri -
Linz: Burri dyshohet se vrau gruan dhe vajzën e tij, e më pas veten -
Vjenë
Libri me poezi ‘‘I dashtuni im zdrukthtar’’ do të promovohet edhe në Vjenë -
Një ditë e zakonshme që u kthye në festë zyrtare: Historia e 1 Majit












