Punëtorët në Zvicër kërkojnë rritje page deri në 4% për vitin 2025

Sindikata Travail Suisse po bën thirrje që pagat të rriten midis 2.5% dhe 4% vitin e ardhshëm për të kompensuar faktin që inflacioni ka ngrënë të gjithë vlerën e rritjes së pagave që nga viti 2021.
Pagat zvicerane u rritën mesatarisht 1.7% në vitin 2023, por një rritje prej 2.1% në koston e jetesës rezultoi në një humbje -0.4% të të ardhurave reale vjetore.

Shoqata Tregtare Zvicerane (Kaufmännische Verband) përdor të njëjtin argument për të justifikuar kërkesën për rritjen e pagave deri në 5%.
Shoqata Zvicerane e Punonjësve (Angestellte Schweiz) argumenton për një rritje më modeste prej 2.2%.

Negociatat midis sindikatave që përfaqësojnë punëtorët e mikpritjes dhe punëdhënësve të tyre u ndërprenë në korrik dhe tani po shkojnë drejt një gjykate arbitrazhi.
Federata e Sindikatave Zvicerane dëshiron që të gjithë ata që kanë përfunduar një praktikë të fitojnë të paktën 5,000 CHF (5,785 dollarë) në muaj.
Arsyetimi
Të gjitha sindikatat po përmendin efektet e inflacionit të lartë për të justifikuar kërkesat e tyre për paga.
Travail Suisse flet për “zhvillime historikisht të dobëta të pagave” gjatë viteve të fundit për shkak të efekteve të inflacionit. “Derisa ekonomia është rritur me mbi 7% në terma realë që nga viti 2021, pagat reale kanë rënë me më shumë se 3%,” thotë Thomas Bauer, kreu i politikës ekonomike.

Sindikata akuzon gjithashtu kompanitë se i mbajnë për vete fitimet e rritjes së produktivitetit ndërsa punëtorët përballen me vështirësi në rritje për të përballuar kostot e tyre të jetesës.

Çmimet e konsumit nuk janë rritur aq shumë në Zvicër sa në pjesën tjetër të botës. Inflacioni zviceran qëndroi në 2.8% në 2022 ndërsa inflacioni global arriti kulmin në 8.7%, sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar.
Por qytetarët zviceranë po goditen gjithashtu nga shpenzimet spirale të sigurimeve shëndetësore që janë rritur 31% në dekadën e fundit ndërsa pagat janë rritur me vetëm 6%.

Federata e Sindikatave paralajmëron se inflacioni godet më fort personat me fitim të ulët, sepse kostot bazë, si ngrohja dhe ndriçimi i shtëpive, përbëjnë një pjesë më të madhe të buxhetit të tyre sesa për të pasurit.
Rritjet vjetore të pagave ishin mesatarisht 1% midis 2014 dhe 2024, sipas një raporti të bankës UBS nga nëntori i kaluar. Pagat u rritën 2.3% në 2023 për të kompensuar një rritje të madhe të inflacionit një vit më parë, por rritja e pagave ra në 1.7% vitin e kaluar.
Një studim i fundit i 4,500 kompanive nga Instituti i Kërkimeve Ekonomike KOF zbuloi një rritje mesatare të pritshme të pagave nominale prej 1.6% gjatë 12 muajve të ardhshëm në një sërë sektorësh.
Tregtia me pakicë pret rritjen më të ulët prej 1.1%, ndërsa industria e hotelerisë parashikon rritje pagash me 2.7%. Inxhinierët mekanikë (1.3%) mund të presin rritje më të ulëta të pagave se punonjësit e IT (1.8%), sipas sondazhit.
Megjithatë, të njëjtat kompani presin edhe inflacion më të lartë se 1.3% e parashikuar nga Banka Kombëtare e Zvicrës. Të anketuarit parashikojnë një normë inflacioni prej 1.6%, e cila do të anulonte rritjen e pagës mesatare./Swissinfo