Rezervuarët për mbrojtjen nga përmbytjet po bëhen gjithnjë e më të rëndësishëm

Foto ilustrim @unsplash

Rezervuarët nuk përdoren vetëm për të prodhuar energji elektrike. Ato gjithashtu mund të luajnë një rol kyç në mbrojtjen nga përmbytjet.

Termocentrali i planifikuar “Gornerli” mbi Zermatt në këmbët e akullnajës Gorner tashmë merr parasysh mbrojtjen nga përmbytjet. Rezervuari një ditë do të sigurojë më shumë sesa thjesht energji – ai do të shërbejë edhe si një legen mbajtës në rast stuhish. “Gornerli” është një shembull se si ideja tani është vënë në praktikë. Robert Boes, profesor i Hidrologjisë në ETH Cyrih, thotë se mbrojtja nga përmbytjet tani po merret parasysh në impiantet e reja. Kjo do të thotë që rezervuari nuk do të mbushet kurrë plotësisht në mënyrë që të mund të mbledhë ujë në rast stuhish. Është një kompromis: një pjesë e potencialit për prodhimin e energjisë elektrike do të humbasë, por në favor të mbrojtjes nga përmbytjet.

Hidrocentralet ekzistuese në Alpe kanë tashmë një efekt frenues gjatë përmbytjeve. Megjithatë, ato në thelb janë të dizajnuara për prodhimin e energjisë elektrike dhe janë mjaft të mbushura në varësi të kohës së vitit. “Mund të merret në konsideratë mostejkalimi i një niveli të caktuar uji në impiantet ekzistuese dhe kështu të shtohet një funksion më i lartë mbrojtës edhe atje”, thotë Robert Boes nga ETH Cyrih.

Kombinimi i prodhimit të energjisë dhe mbrojtjes nga përmbytjet ka të ngjarë të bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm në të ardhmen, veçanërisht me ndryshimet klimatike. Wilfried Häberli, profesor emeritus i glaciologjisë, paralajmëron: “Ne jemi aktualisht në një situatë që nuk ka ekzistuar kurrë më parë në historinë e njerëzve në rajonin e Alpeve dhe ky zhvillim ka shumë të ngjarë të vazhdojë”. Prandaj, ne duhet të përgatitemi për rreziqe të reja.

Ndërsa akullnajat shkrihen, formohen liqene akullnajore. Këto mund të bëhen të rrezikshme nëse rrëshqitjet e dheut në liqen shkaktojnë valë përmbytjeje. Për të shmangur këtë rrezik, një digë mund të ndërtohet më poshtë në luginë. Megjithatë, Wilfried Häberli thotë: “Askush nuk do të financojë ndërtimin e një dige të tillë për një ngjarje që mund të mos ndodhë kurrë.” Kjo është arsyeja pse koncepti i objekteve me shumë qëllime është zhvilluar vitet e fundit. Me fjalë të tjera, rezervuarë që shërbejnë si për prodhimin e energjisë elektrike, ashtu edhe për mbrojtjen nga përmbytjet.

Zvicra është lider shkencor në këtë fushë. Tani është e rëndësishme që politikanët të krijojnë kornizën, paralajmëron Häberli: “Njohuritë bazë janë aty: ne e dimë se ku janë formuar këto liqene. Planifikimi duhet të fillojë menjëherë.”

Stuhitë e fundit duhen parë si një pararojë e rreziqeve më të mëdha. Tani kërkohen zgjidhje inovative dhe aftësia për të bërë kompromis kur balancohen interesat e ruajtjes së natyrës, prodhimit të energjisë dhe mbrojtjes nga përmbytjet. Kjo do të sigurojë që burimi i vlefshëm në Zvicër, një kullë uji, të mos kthehet gjithnjë e më shumë kundër nesh./SRF