Lajme
Dritat veriore mbi Zvicër, “ndezjet” diellore mund të kenë pasoja të rënda për Tokën
Dritat shumëngjyrëshe veriore janë vërejtur kohët e fundit në qiellin e natës zvicerane – një fenomen i rrallë në pozitën e vendit. Shkak për këtë është bërë aktiviteti i lartë i diellit, i cili aktualisht po i afrohet maksimumit të tij njëmbëdhjetëvjeçar. Dielli po përjeton një numër në rritje stuhish diellore, gjatë të cilave sasi të mëdha të grimcave të ngarkuara hidhen në hapësirë. Kur këto godasin fushën magnetike të tokës, mund të shihen dritat veriore. Dhe, sa më të forta të jenë shpërthimet, aq më shumë ka të ngjarë që dritat veriore të mund të vërehen në gjerësi të butë si mbi Zvicër, shkruan SRF.
Dëme të mundshme: Grimcat e ngarkuara të emetuara nga dielli gjatë shpërthimeve të mëdha mund të dëmtojnë satelitët. Kjo nga ana tjetër mund të ndikojë në sistemin e pozicionimit GPS. Avionëve gjithashtu mund t’u duhet të ndryshojnë rrugët e tyre për të shmangur rrezatimin më të fortë. “Grimcat e emetuara nga dielli – elektronet ose protonet – mund të shkaktojnë qarqe të shkurtra në pajisjet elektrike”, shpjegon astrofizikantja nga Universiteti i Bernës, Lucia Kleint. Megjithatë, njerëzit nuk do të rrezikoheshin drejtpërdrejt, sepse në sipërfaqen e tokës fusha magnetike e tokës na mbron nga rrezatimi më i fortë.
Masat e mundshme: Dielli po vëzhgohet vazhdimisht nga ekipet kërkimore në të gjithë botën. Shpërthimet diellore regjistrohen menjëherë dhe mund të bëhen parashikime në lidhje me probabilitetin e ngjarjeve të rrezatimit në Tokë. Kjo zakonisht lë tetë deri në 48 orë për të marrë masa paraprake – të tilla si fikja e përkohshme e pajisjeve kritike për të parandaluar qarqet e shkurtra. “Nëse një kompjuter nuk funksionon, rrjedha e energjisë elektrike nuk ndikon shumë në të”, thotë ajo.
Nuk ka mbrojtje pa një fushë magnetike: Pajisjet – apo edhe njerëzit – që nuk janë nën fushën magnetike mbrojtëse të tokës janë veçanërisht të rrezikuara nga rrezatimi diellor dhe stuhitë. Kjo prek astronautët, për shembull, të cilët një ditë do të fluturojnë përsëri në hënë ose do të qëndrojnë atje për një periudhë më të gjatë. Astronautët në Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës, nga ana tjetër, janë kryesisht të mbrojtur nga fusha magnetike e tokës, sepse ISS rrotullohet rreth tokës në një lartësi prej vetëm rreth 400 kilometra, transmeton albinfo.ch.
Cikli diellor: Dielli ynë ka një cikël aktiviteti rreth njëmbëdhjetë vjet. Gjatë periudhës së aktivitetit maksimal, në sipërfaqen e diellit mund të shihen më shumë të ashtuquajturat njolla diellore se zakonisht. Qendrat e ndezjeve diellore zakonisht ndodhen pranë këtyre njollave diellore, megjithëse intensiteti i tyre ndryshon shumë. “Sastatistikisht, ne duhet të presim ndezje diellore shumë më të forta çdo disa mijëra vjet”, thotë Kleint. Studimet e unazave të pemëve kanë treguar se shpërthime masive diellore kanë ndodhur në mënyrë të përsëritur në të kaluarën.
Aktiviteti vazhdon të rritet: Cikli aktual diellor vazhdon të ecë drejt maksimumit të tij, i cili do të arrihet në rreth dy vjet. Pas kësaj, aktiviteti diellor do të ulet përsëri. Prandaj, duhet të presim më shumë shpërthime diellore dhe pasoja të mundshme në dy vitet e ardhshme, thotë astrofizikani: “Kjo do të thotë se mundësia për të parë dritat veriore në veriun e largët është shumë e lartë. Por askush nuk mund të parashikojë nëse dritat veriore do të të shihen sërish në Zvicër”.
E-Diaspora
-
Nga Shkodra në garën për Miss Belgium 2027, Griselda Stragu synon të shkëlqejë në skenën ndërkombëtare E reja me origjinë shqiptare është zyrtarisht kandidate në konkursin prestigjioz të bukurisë në Belgjikë, duke... -
Arbenita Sopaj publikon librin e saj shkencor, kurorëzon një tjetër sukses akademik -
Cakolli: VV-ja mund ta formojë qeverinë nëse siguron 65 për qind të votave të diasporës -
KQZ nis sot numërimin e votave nga përfaqësitë diplomatike, mbi 22 mijë qytetarë votuan jashtë vendit -
Dua Lipa dhe Callum Turner kurorëzojnë dashurinë me një dasmë përrallore në Palermo
Jeta në Austri
-
Austria bie dakord për rregulla të reja për vetëvrasjen e asistuar Austria planifikon rregulla të reja për vdekjen e asistuar, duke balancuar autonominë e pacientit, mbrojtjet ligjore... -
Mbyllet procesi i votimit në Vjenë: Votuan 907 qytetarë -
Përfundon procesi i votimit në qendrat diplomatike të Kosovës në Evropë -
Procesi i votimit në Ambasadën e Kosovës në Austri, i rregullt dhe pa pengesa -
Alarm në Vjenë: Shumë mace bien nga dritaret, paralajmërohen dënime të larta













