Iniciativat zvicerane synojnë t’i japin fund diskriminimit të çifteve të martuara

Partia qendrore e Zvicrës ka dorëzuar nënshkrimet për dy nisma që synojnë "arritjen e drejtësisë për çiftet e martuara" duke i dhënë fund diskriminimit të lidhur me taksat dhe pensionet

Dy nismat popullore, të titulluara “Po për taksat e drejta” dhe “Po për pensionet e drejta AHV”, iu dorëzuan Kancelarisë Federale në Bernë të mërkurën, me përkatësisht 102,355 dhe 105,931 nënshkrime, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Çiftet e martuara dhe të regjistruara duhet të paguajnë taksa më të larta federale sesa çiftet që jetojnë së bashku. Sipas qeverisë federale, në vitin 2019 rreth 454,000 çifte që punojnë dhe 250,000 çifte pensionistësh në Zvicër u prekën nga i ashtuquajturi “dënim martese”.

Heqja e “dënimit të martesës” është një çështje politike prej vitesh. Gjykata Federale vendosi në vitin 1984 se diskriminimi tatimor ndaj çifteve të martuara dhe të regjistruara në krahasim me çiftet që bashkëjetonin ishte jokushtetues.

Nisma e Partisë së Qendrës tani kërkon që përveç taksës së përbashkët federale të paraqitet një faturë tatimore alternative për të martuarit, bazuar në tarifat dhe zbritjet për të pamartuarit. Sipas propozimit të tij, një çift do të paguante më pas shumën më të ulët. Partia e Qendrës dëshiron të ruajë parimin e taksimit të përbashkët.

Partia e Qendrës dëshiron gjithashtu t’i japë fund një “dënimi martese” në sistemin e pensioneve të pleqërisë dhe të të mbijetuarve (OASI). Sot të martuarit nuk marrin pension individual shtetëror të OASI për person; së bashku një çift merr një maksimum një herë e gjysmë të pensionit maksimal shtetëror. Çiftet e pensionistëve që nuk janë të martuar marrin dy pensione individuale shtetërore. Prandaj, nisma e dytë e Partisë së Qendrës kërkon t’i japë fund çdo reduktimi të pensioneve për të martuarit.

Taksimi individual është aktualisht një çështje kryesore që po diskutohet në Këshillin Federal dhe në Parlament. Sipas propozimit të miratuar nga qeveria në shkurt, të ardhurat dhe pasuritë e çifteve të martuara duhet të ndahen sipas ligjit civil, siç ndodh tashmë me të pamartuarit.

Tatimi individual është parashikuar në të gjitha nivelet e qeverisjes. Për tatimin direkt federal, Këshilli Federal vlerëson një mungesë të ardhurash prej rreth 1 miliard CHF në vit bazuar në shifrat e vitit 2024.

Parlamenti tani duhet të vendosë. Por taksimi individual është refuzuar nga shumica e partive politike. Një konsultim arriti në përfundimin se ristrukturimi rrënjësor i sistemit tatimor do të krijonte padrejtësi të reja.

Partia Radikale-Liberale e qendrës së djathtë, Partia Liberale e Gjelbër dhe grupet e biznesit e mbështetën propozimin. Shpresohet se taksat individuale do të inkurajojnë më shumë njerëz të martuar të marrin një punë fitimprurëse ose të rrisin ngarkesën e tyre të punës.

 

---