Gjymtyrët protetike zvicerane, mundësojnë ndjenjën e ecjes

Studiuesit zviceranë kanë zhvilluar një protezë të veçantë që u mundëson personave të amputuar të ndjejnë më mirë tokën kur ecin. Kjo falë një metode të re që lejon sensorët në pjesën e poshtme të protezës të komunikojnë më natyrshëm me trurin.

Instituti federal i teknologjisë ETH Cyrih prezantoi metodën e re të martën në revistën “Nature Communications”.  “Proteza ndihet më shumë si një pjesë e trupit”, tha Stanisa Raspopovic nga ETH Cyrih për agjencinë e lajmeve Keystone-SDA, përcjell Albinfo.ch.

Tre pacientët mbi të cilët u testua transmetimi i ri i sinjalit ishin në gjendje të lëviznin më shpejt dhe më të sigurt, siç treguan studiuesit në studim.  “Lëvizshmëria më e madhe është përfundimisht e mirë edhe për shëndetin”, tha Raspopovic.

Sipas studiuesit, subjektet e testit ishin gjithashtu në gjendje të përqendroheshin në gjëra të tjera gjatë ecjes. Ata bënë më pak gabime kur u përpoqën të shqiptonin fjalët mbrapsht ndërsa ngjitnin shkallët.

Protezat që lidhen me sistemin nervor ekzistojnë prej disa vitesh. Megjithatë, sipas Raspopovic, këto çojnë në ndjesi të pakëndshme te pacientët, siç është një ndjesi shpimi gjilpërash e bezdisshme në lëkurë. Kjo është për shkak të mënyrës se si sinjalet transmetohen në protezat e mëparshme të lidhura me sistemin nervor.  “Ata dërgojnë pulsime të vazhdueshme elektrike. Nuk funksionon kështu sistemi ynë nervor”, shpjegoi studiuesi.

Këtu hyri ekipi hulumtues i Raspopovic. Hulumtuesit u mbështetën në të ashtuquajturin stimulim biomimetik, dmth sinjale që ishin modeluar sipas natyrës.  “Ne kemi mësuar gjuhën e sistemit nervor, si të thuash”, shpjegoi Raspopovic.

Për këtë qëllim, doktorantja Natalija Katic zhvilloi një model kompjuterik të quajtur FootSim, thuhet në një deklaratë për shtyp të ETH Cyrihut. Ai bazohet në të dhëna që regjistrojnë aktivitetin e qelizave të veçanta shqisore në shputën e këmbës.

Modeli kompjuterik tregon saktësisht se si sillen qelizat shqisore në shputat e këmbëve gjatë ecjes ose vrapimit.

Për të testuar se sa mirë modeli simulon sinjalet nga shputa e këmbës, studiuesit fillimisht implantuan elektroda te macet në nervin e këmbës dhe palcën kurrizore.

Kur ata ushtronin presion në putrën e maces nga poshtë për të gjeneruar aktivitetin nervor natyral gjatë hapit të një maceje, modelet e aktivitetit të regjistruara në palcën kurrizore në fakt ngjanin me modelet që ndodhën në palcën kurrizore pasi studiuesit kishin stimuluar nervin në këmbë me sinjale biomimetike.

Në të kundërt, stimulimi konvencional i ngurtë prodhoi një model dukshëm të ndryshëm në palcën kurrizore të maceve.

Sipas Raspopovic, kjo tregon se stimulimi biomimetik është superior ndaj stimulimit konvencional.

Sipas Raspopovic, të kuptuarit se sinjale të tilla të frymëzuara nga natyra funksionojnë më mirë se të tjerët është gjithashtu i rëndësishëm për instrumentet e tjera, si implantet kurrizore ose elektrodat për stimulimin e trurit./Albinfo.ch/