Kujt i shkojnë 12,000 lejet e punës të Zvicrës për shtetasit jashtë BE-së?

Qeveria zvicerane njoftoi se i njëjti numër kuotash për shtetasit e vendeve të treta do të jepet në vitin 2024. Si ndahen këto leje?

Ndërsa njerëzit nga Bashkimi Evropian dhe EFTA (Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni) kanë një akses pothuajse të pakufizuar në tregun e punës të Zvicrës, ata nga vendet e treta mund të punësohen në Zvicër vetëm nën kushte shumë strikte (lexoni më shumë për këtë më poshtë), shkruan The Local, përcjell albinfo.ch.

Çdo vit, Këshilli Federal lëshon një numër të caktuar lejesh (të quajtura gjithashtu “kuota”), duke lejuar shtetasit jo-BE / EFTA të punojnë në Zvicër gjatë vitit.

Kuotat për vitin 2024 janë të njëjta me ato të disa viteve të fundit: gjithsej 12,000.

Ato përbëhen nga leje B dhe L, në varësi të llojit të punësimit, për të cilin të huajt individualë kanë të drejtë.

Si ndahen këto leje dhe kujt i drejtohen?

Nga numri i përgjithshëm, 3,500 leje janë caktuar posaçërisht për shtetasit e Mbretërisë së Bashkuar, të cilët kanë të drejtë për kuota të veçanta si pjesë e një marrëveshjeje kalimtare pas Brexit: 2,100 leje B dhe 1,400 L janë vetëm për ta.

Megjithatë, qeveria “synon të përfshijë kuotën e veçantë për shtetasit e Mbretërisë së Bashkuar në kuotën e rregullt për shtetasit e vendeve të treta në afat të mesëm”, sipas njoftimit për shtyp të Këshillit Federal.

8500 lejet e mbetura janë të destinuara për punëtorë të tjerë të vendeve të treta.

Ekziston vetëm një vend i BE-së që aktualisht u nënshtrohet të njëjtave rregulla kufizuese si vendet e treta: Kroacia, përcjell tutje albinfo.ch.

Pse është kështu?

Edhe pse Kroacia është anëtare e Bashkimit Evropian që nga viti 2013 dhe qytetarët e saj mund të punonin lirisht në Zvicër që nga janari 2022, nuk është më kështu.

Kjo për shkak se Zvicra përfshiu të ashtuquajturën ‘klauzolë mbrojtëse’ në Marrëveshjen për Lëvizjen e Lirë të Personave (AFMP) që nënshkroi me BE-në.

Kjo klauzolë u lejon autoriteteve zvicerane të rivendosin kuotat për qytetarët e vendeve të Evropës Lindore (përfshirë, përveç Kroacisë, Estonisë, Letonisë, Lituanisë, Republikës Çeke, Hungarisë, Polonisë, Sllovakisë dhe Sllovenisë) në rast se ka një rritje të ndjeshme të imigracionit nga ato kombe.

Meqenëse numri i punëtorëve nga Kroacia është rritur ndjeshëm, duke tejkaluar shifrën e pragut të përcaktuar në AFMP, Zvicra ka aktivizuar klauzolën mbrojtëse nga 1 janari 2023, që do të thotë se “shtetasit kroatë tani do të kërkojnë një leje kuotë nëse dëshirojnë të marrin përfitime punësimi në Zvicër pas kësaj date”, sipas Sekretariatit Shtetëror për Migrim (SEM).

Si përcaktohet numri i kuotave çdo vit?

Kuotat e vendeve të treta vendosen nga çdo kanton, në varësi të nevojave të tij ekonomike.

Më pas qeveria federale përcakton numrin total të lejeve që do t’i vërë në dispozicion çdo kantoni.

Është e qartë se kantonet më ‘industriale’ si Cyrihu, Gjeneva, Bazel dhe Vaud do të kenë nevojë për një kontigjent më të madh punëtorësh të huaj sesa kantonet rurale.

A kanë të gjitha kantonet të njëjtat kritere për punëtorët e vendeve të treta?

Kushtet përcaktohen nga qeveria federale dhe nuk mund të bëhen më pak strikte nga kantonet individuale.

Pra, janë të njëjta kudo në Zvicër.

“Migrimi i fuqisë punëtore nga vendet e treta në Zvicër është i kufizuar. Pranimi bazohet në nevojat e kompanive dhe në interesat e ekonomisë zvicerane në tërësi. Prioritet i jepet fuqisë punëtore shtëpiake dhe punëtorëve nga vendet anëtare të BE/EFTA”, tha qeveria.

Nëse jeni shtetas i një vendi të tretë (ose i Kroacisë), duhet të gjeni një punëdhënës në Zvicër që është i gatshëm t’ju punësojë, dhe ata duhet t’u dëshmojnë autoriteteve se ju keni aftësitë dhe përvojën që asnjë person zviceran ose BE/EFTA mund të ofrojë.

Vetëm atëherë mund të keni (ndoshta) një shans për të marrë një nga lejet sipas kuotës.

---