Parlamenti zviceran miraton blerjen e avionëve F-35 nga SHBA

Blerja e avionit është pjesë e buxhetit të Ushtrisë për vitin 2022, me të gjithë programin me vlerë 9.552 miliardë franga, dy të tretat e të cilave janë të destinuara për avionët F-35 nga firma amerikane Lockheed Martin.

Dhoma e Përfaqësuesve e Zvicrës ka miratuar blerjen e avionëve të rinj luftarakë F-35 nga Shtetet e Bashkuara. Vendimi i hap rrugën Bernës për të nënshkruar kontratën e blerjes, edhe pse një nismë për të parandaluar marrëveshjen nuk është votuar nga votuesit zviceranë.

Agjencia e lajmeve Keystone-SDA raportoi të enjten se shumica ishte e bindur se kontrata duhet të nënshkruhet deri në datën e mbylljes së ofertës: 30 mars 2023. Blerja e avionëve është pjesë e buxhetit të Ushtrisë për vitin 2022, me të gjithë programin me vlerë 9.552 miliardë franga, dy të tretat e të cilave janë të destinuara për avionët F-35 nga firma amerikane Lockheed Martin, përcjell Albinfo.ch.

Një parlamentar paralajmëroi për kosto shtesë të lidhura me inflacionin dhe vonesa në rast të dështimit për ta bërë këtë sepse F-35 janë në një vend prodhimi. Nëse urdhri zviceran bie nga ky vend, avionët luftarakë “të tyre” do të duhet të presin për tjetrin, shpjegoi Thomas Hurter, një pilot me trajnime i Partisë Popullore Zvicerane të krahut të djathtë.

U vu re gjithashtu se Zvicra do të bëhej disi e varur nga SHBA-ja për mirëmbajtjen, por kjo do të zbatohej edhe për Italinë dhe Gjermaninë fqinje, si dhe për klientët e tjerë evropianë. Për më tepër,  parlamentarët zviceranë vendosën që avionët F-5 Tiger të mos çmontohen siç kërkohet nga qeveria zvicerane.

Derisa F-35 të fluturojë në Zvicër, 25 Tigrat e mbetur në Forcën Ajrore Zvicerane mund të vazhdojnë të kryejnë detyra të tilla si trajnimi.

Në emër të komisionit të financave, parlamentari Alois Gmür deklaroi se blerja e avionëve luftarakë ishte një marrëveshje e drejtë dhe fondet e destinuara bien brenda kornizës së politikës financiare. Vendimi i Senatit në qershor për të rritur buxhetin e ushtrisë zvicerane me 300 milionë franga u konsiderua i justifikueshëm.

Kundërshtarët e F-35 argumentuan më kot se një votim i ngushtë mbarëkombëtar në shtator 2020 me 50.1% të popullsisë në favor të ndarjes së 6 miliardë franga për blerjen e avionëve luftarakë nuk ishte menduar për F-35.  Ata mendonin se Dhoma e Përfaqësuesve duhet të kishte pritur votimin mbi nismën “Kundër F-35 (Stop F-35)” të dorëzuar në gusht.

Dëmtimi i demokracisë së drejtpërdrejtë – sistemi i dashur politik kombëtar që u lejon votuesve zviceranë të thonë se si drejtohet vendi  – do të ndjekë parlamentin për një parlamentare të argumentuar prej kohësh Priska Seiler të Partisë Social Demokrate.  Ida Glanzmann-Hunkeler e Qendrës akuzoi të majtën e parlamentit për sjellje jodemokratike duke injoruar vullnetin e popullit.

Marionna Schlatter e të Gjelbërve deklaroi se Zvicrës nuk i duheshin avionë sulmues dhe bombardues stealth për përdorim në territorin e armikut dhe se popullit duhet t’i jepet mundësia të shprehet për këtë çështje.

U ngritën gjithashtu shqetësime se Zvicra do të humbiste avantazhet e politikës së jashtme duke refuzuar ofertat evropiane për avionë luftarakë.

Me rreth 6 miliardë franga zvicerane, F-35 kushton 2 miliardë franga më pak se oferta më e lirë konkurruese. Ministrja zvicerane e Mbrojtjes, Viola Amherd, theksoi se SHBA-ja e kishte konfirmuar vazhdimisht çmimin fiks kontraktualisht, edhe në kushtet e inflacionit./Albinfo.ch

---