Të riatdhesuarit, raste sociale

Për çdo vit në Kosovë kthehen nga 5 mijë qytetarë. Këta persona kanë thelluar edhe më shumë varfërinë, e cila edhe ashtu gjendet në kuotën 30 për qind

Brenda pesë viteve të fundit, në Kosovë janë riatdhesuar rreth 25 mijë persona, shumica nga të kthyerit kanë mbetur raste social. Riatdhesimi dhe ri-integrimi i tyre në shoqëri mbetët njëri nga sfidat substanciale të institucioneve të Kosovës, të cilat edhe ashtu janë zotuar për mbështetje të kësaj kategorie.

Mesatarisht, sipas të dhënave zyrtare nga Ministria e Punëve të Brendshme, çdo vit në Kosovë kthehen nga 5 mijë kosovarë, qoftë në mënyrë vullnetare ose të dhunshme. Kthimi i këtyre personave, ka thelluar edhe më shumë varfërinë në Kosovë, e cila edhe ashtu gjendet në kuotën 30 për qind.

Gjatë vitit 2013, numri i personave të riatdhesuar ka qenë mbi 5 mijë persona, ndërsa shumica janë kthyer nga Gjermania, Suedia, Zvicra dhe Franca.

Një hulumtim i bërë nga Rrjeti i Kosovës Kundër Varfërisë, thuhet se pavarësisht se autoritetet e vendit janë zotuar se qytetarëve të riatdhesuar do t’iu ofrohen kushtet e nevojshme, shumë familje po ballafaqohen me probleme ekonomike dhe sociale, citon REL.

Vehbi Mujku nga kjo organizatë, theksoi se familjet e riatdhesuara në Kosovë kanë përkrahje nga autoritetet e Kosovës vetëm për 12 muaj dhe pas kësaj periudhe gjendja ekonomike dhe sociale e tyre është e pa sigurt.

“Numri i familjeve dhe individëve të kthyer, riatdhesuar, ka ndikuar drejtpërdrejtë në thellimin e varfërisë në Kosovë. Ka disa shkaqe që ky kthim e ka rritur shkallën e varfërisë në Kosovë. Një nga këto është mungesa e strehimit për shumë nga këto familje”, thekson Mujku.

Ndërsa Kushtrim Nreci nga Departamenti për Ri-integrim në Ministrinë e Punëve të Brendshme, ka theksuar se edhe niveli lokal duhet të jenë të përgatitur pasi që numri i të kthyerve do të rritet.

“Gjatë viteve në vijim do të kemi edhe një numër më të madh të të kthyerve dhe do të kemi një numër të madh i cili duhet të na gjejë të përgatitur që t’i përballojnë sfidatdhe proceset që na takojnë”, thekson ai.

Sipas të dhënave të Bankës Botërore, varfëria ekstreme e cila përkufizohet si jetesa me më pak se 2.5 dollarë në ditë, në Kosovë ka arritur në 30 për qind, derisa varfëria e moderuar, e cila nënkupton jetesën me 5 dollarë në ditë, ka arritur në rreth 50 për qind.

Në anën tjetër, kryetari i Bashkimit të Sindikatave të Pavarura të Kosovës, Haxhi Arifi, thekson se personave të riatdhesuar duhet t’iu krijohen kushte adekuate për ri-integrim.

“Personat të cilët riatdhesohen kanë një mentalitet tjetër nga ajo që është në Kosovë. Ata atje kanë pasur një jetë më të mirë sesa ajo çka i pret këtu. Shumë prej tyre kanë punuar dhe janë aftësuar atje në ndonjë profesion që ndoshta në Kosovë ka mungesë, dhe shteti i Kosovës në këtë aspekt duhet të krijojë kushte për ta”, vlerëson Arifi.