Cyrihu voton për rregullat mbi vetëvrasjen e asistuar në azile dhe spitale

(KEYSTONE/Ennio Leanza)

Votuesit në kantonin e Cyrihut do të votojnë më 27 shtator për një rregullore që do t’u kërkonte të gjitha azileve të të moshuarve, spitaleve dhe klinikave të rehabilitimit të lejojnë vetëvrasjen e asistuar në ambientet e tyre.

Aktualisht, një detyrim i tillë zbatohet vetëm për disa institucione publike të kujdesit për të moshuarit, të cilat drejtohen nga komunat ose veprojnë në emër të tyre. Institucionet private mund të vendosin vetë nëse do ta lejojnë këtë praktikë, ndërsa spitalet dhe klinikat e rehabilitimit nuk kanë një detyrim të përgjithshëm në këtë drejtim.

Debati në kanton nisi me iniciativën popullore “Vetëvendosje në fund të jetës, edhe në azilet e pensionistëve dhe azilet e pleqve”. Propozimi fillestar parashikonte që vetëvrasja e asistuar të lejohej detyrimisht edhe në spitale, klinika psikiatrike dhe burgje.

Qeveria kantonale dhe parlamenti e konsideruan iniciativën fillestare tepër të gjerë. Si rezultat, u hartua një kundërpropozim, pas të cilit iniciativa u tërhoq.

Sipas kundërpropozimit, të gjitha azilet e të moshuarve, pavarësisht nëse janë publike apo private, do të duhej të toleronin vetëvrasjen e asistuar. Parlamenti kantonal vendosi që ky detyrim të shtrihej edhe në spitale dhe klinika të rehabilitimit. Institucionet psikiatrike dhe burgjet do të mbeteshin jashtë rregullores.

Edhe pse iniciativa fillestare u tërhoq, votimi do të zhvillohet pasi një pjesë e deputetëve kundërshtoi zgjerimin e detyrimit dhe kërkoi që çështja t’u nënshtrohej votuesve të kantonit.

Përplasja mes vetëvendosjes dhe autonomisë së institucioneve

Mbështetësit e kundërpropozimit argumentojnë se e drejta e pacientëve për vetëvendosje duhet të ketë përparësi ndaj bindjeve fetare, etike apo filozofike të institucioneve. Sipas tyre, një person me sëmundje të rëndë nuk duhet të detyrohet të largohet nga spitali apo azili vetëm për të realizuar vendimin e tij për vetëvrasje të asistuar në një institucion tjetër.

Rregullorja, megjithatë, nuk do t’i detyronte mjekët apo pjesëtarët e personelit shëndetësor të marrin pjesë drejtpërdrejt në proces. Detyrimi për institucionet do të ishte që të mos e ndalonin realizimin e tij në ambientet e tyre.

Kundërshtarët e masës e konsiderojnë atë një ndërhyrje të tepruar në autonominë e institucioneve private. Ata theksojnë se rreth 90 për qind e azileve të të moshuarve në Cyrih tashmë e tolerojnë vetëvrasjen e asistuar dhe argumentojnë se qytetarët duhet të kenë mundësinë të zgjedhin edhe institucione ku kjo praktikë nuk lejohet.

Kritika të veçanta janë shprehur për përfshirjen e spitaleve dhe klinikave të rehabilitimit. Sipas kundërshtarëve, spitalet janë para së gjithash institucione për trajtim dhe shërim dhe një detyrim i tillë mund të krijojë barrë shtesë për institucionet dhe personelin shëndetësor.

Qeveria e kantonit të Cyrihut rekomandon që kundërpropozimi të refuzohet. Ajo mbështet zgjerimin e detyrimit për të gjitha azilet e të moshuarve, por kundërshton përfshirjen e spitaleve dhe klinikave të rehabilitimit, duke e konsideruar këtë pjesë të propozimit si një hap që shkon përtej asaj që është e nevojshme/albinfo.ch/