Travail.Suisse kërkon rritje 2% të pagave në Zvicër për vitin 2027

(KEYSTONE/Christian Beutler)

Negociatat për pagat e vitit 2027 në Zvicër pritet të jenë të tensionuara. Konfederata sindikale Travail.Suisse ka kërkuar një rritje mesatare prej 2% të pagave për të gjithë punonjësit, ndërsa Shoqata Zvicerane e Punëdhënësve e konsideron më realist një rritje mesatare prej rreth 1%.

Travail.Suisse argumenton se pagat reale kanë mbetur pothuajse të pandryshuara gjatë dekadës së fundit, ndërsa kostoja e jetesës është rritur ndjeshëm. Sipas sindikatës, rritja e primeve të sigurimit shëndetësor, të cilat nuk përfshihen në llogaritjen e inflacionit, ka rënduar veçanërisht buxhetet familjare. Për të ardhurat mesatare, fuqia blerëse vlerësohet të ketë rënë me 1.5% deri në 1.9% nga viti 2022 deri në fund të vitit 2026.

Kërkesa prej 2% është një mesatare dhe ndryshon sipas sektorëve. Në shëndetësi, sindikata Syna kërkon rritje prej 5% deri në 6%, duke argumentuar se rritjet e ulëta të viteve të fundit kanë dëmtuar ndjeshëm fuqinë blerëse të punonjësve.

Sindikatat kritikojnë gjithashtu hendekun mes rritjes së produktivitetit dhe pagave. Sipas Travail.Suisse, produktiviteti është rritur mesatarisht me 1.4% në vit gjatë periudhës 2017–2026, ndërsa pagat reale nuk kanë ndjekur të njëjtin ritëm. Sindikata vlerëson se një pjesë e përfitimeve nga rritja e produktivitetit ka shkuar kryesisht te të ardhurat nga kapitali.

Punëdhënësit kundërshtojnë

Shoqata Zvicerane e Punëdhënësve e kundërshton këtë analizë dhe e konsideron kërkesën për 2% të shkëputur nga realiteti ekonomik, duke iu referuar rritjes së dobët ekonomike dhe pasigurive gjeopolitike. Sipas saj, prioritet duhet të jetë ruajtja e vendeve të punës.

Punëdhënësit argumentojnë se, nëse pagat maten duke marrë parasysh kompensimin total për orë pune, rritja reale e pagave që nga viti 2014 ka qenë të paktën në të njëjtin nivel me rritjen e produktivitetit. Ata kritikojnë metodën e përdorur nga sindikatat, duke theksuar se indeksi zviceran i pagave nuk përfshin promovimet dhe kalimin e punonjësve në pozita më të paguara.

Të dyja palët pajtohen se rritja e primeve të sigurimit shëndetësor është një barrë e rëndësishme për familjet, por propozojnë zgjidhje të ndryshme. Travail.Suisse e sheh këtë si argument për rritje më të mëdha të pagave, ndërsa punëdhënësit kërkojnë masa që ulin kostot e sistemit shëndetësor.

Ndërkohë, Instituti KOF parashikon një rritje mesatare të pagave prej 1.2% në vitin 2027. Me një inflacion të parashikuar prej 0.5%, kjo do të nënkuptonte një rritje reale prej rreth 0.7%. Megjithatë, kompanitë e anketuara presin inflacion më të lartë, rreth 1.1%, çka do ta reduktonte pothuajse në zero rritjen reale të pagave.