Pse nuk është aq popullor udhëtimi me tren në Evropë?

Një biletë treni për të kaluar nga një vend i Evropës në një tjetër është shumë e kushtueshme.

Çdo pasagjer që ka blerë një biletë treni ndërkufitar e di dilemën: a ia vlen çmimi i lartë dhe udhëtimi i gjatë? Sidomos kur udhëtimi me avion është shumë më i shpejtë dhe më i lirë.

Kur marrim parasysh këtë, nuk kemi pse habitemi kur vetëm 7% e tokës në Bashkimin Evropian është me hekurudhë. Megjithatë, një studim i fundit ka vërtetuar se biletat e trenave nuk janë aq të shtrenjta sa perceptohen nga qytetarët.

Në fakt, “dikush mund të kursejë mesatarisht 37 për qind duke marrë një tren në vend të një avioni”, thotë një studim i fundit nga Unioni Ndërkombëtar i Hekurudhave.

Atëherë kur është kështu, pse trenat nuk janë aq popullor në Evropë?

Situata është komplekse, sidoqoftë faktorët kryesorë janë tre.

Rrjeti hekurudhor është i copëzuar nga interesat kombëtare

Kompanitë kombëtare hekurudhore janë më të interesuara për tregjet e brendshme sesa për lidhjet ndërkombëtare.

BE-ja është përpjekur të thyejë monopolet kombëtare dhe të nxisë konkurrencën në treg duke zbatuar të ashtuquajturën ndarje “rrota dhe pista”.

Kjo nënkupton ndarjen e infrastrukturës hekurudhore nga operatorët e trenave. Dhe ndërsa kjo metodë qetësoi shqetësimet e konkurrencës, ajo gjithashtu ka të metat e saj.

“Disavantazhi i kësaj ndarjeje është se ne humbëm në efikasitet dhe rritëm kostot e transaksionit”, thotë Alberto Mazzola, drejtor i Komunitetit të Kompanive Evropiane të Hekurudhave dhe Infrastrukturës (CER).

Mungesa historike e koordinimit ndërkufitar

Kompanitë kombëtare dihet se porosisin trena të cilët janë të pajtueshëm vetëm me rrjetet e tyre kombëtare hekurudhore. Kjo shpesh detyron trenat ndërkufitarë të ndërrojnë lokomotivat kur udhëtojnë në një vend tjetër, duke rritur kohëzgjatjen e udhëtimit për klientët.

Mungesa e unifikimit shkon përtej botës fizike dhe arrin edhe në sferat dixhitale të vendeve të blerjes së biletave. Megjithëse disa faqe interneti në pronësi private tashmë lehtësojnë shitjen e biletave të trenave ndërkufitare, procesi zakonisht kërkon që klientët të kalojnë në faqet e internetit të ndryshme kombëtare të hekurudhave.

Edhe pas blerjes, pasagjerëve që udhëtojnë në kompani të ndryshme kombëtare nuk u garantohet lidhja e tyre nëse treni i parë nga një kompani tjetër hekurudhore është vonë.

Investime joefikase dhe “të padrejta”

Pavarësisht dekadave të nën-investimeve, në dy vitet e fundit, sistemi hekurudhor i Evropës ka parë një ndryshim politik, shoqëruar me një rritje të financimit për infrastrukturën hekurudhore.

“Për herë të parë që nga Lufta e Dytë Botërore, vende si Gjermania po investojnë më shumë në hekurudhë sesa në rrugë”, thonë ekspertët.

Investimi i BE-së ka tërhequr megjithatë disa kritika nga Gjykata Evropiane e Audituesve.

Lidhjet e trenave me shpejtësi të lartë janë një shembull i mirë i kompleksitetit të investimeve evropiane.

CER ka vendosur shpresat e saj në krijimin e lidhjeve me shpejtësi të lartë midis të gjitha qyteteve kryesore evropiane. Ata presin që zvogëlimi i kohëzgjatjeve të udhëtimit do të motivojë më shumë njerëz të udhëtojnë me tren./Euronews

---