Portugalia miraton “ligjin e burkës”, ndalon mbulimin e fytyrës në hapësirat publike

Portugalia ka hyrë në listën e vendeve evropiane që kufizojnë mbulimin e plotë të fytyrës në hapësirat publike, pasi presidenti António José Seguro dekretoi ligjin që ndalon përdorimin e veshjeve apo mjeteve që e bëjnë të pamundur identifikimin e fytyrës.

Ligji, i njohur në mediat portugeze si “ligji i burkës”, parashikon ndalimin e çdo veshjeje apo mjeti që mbulon fytyrën në hapësirat publike ose pengon identifikimin e një personi.

Gjithashtu, ndalohet detyrimi i një personi tjetër për të mbuluar fytyrën për arsye që lidhen me gjininë, fenë apo moshën.

Shkeljet e ligjit mund të ndëshkohen me gjoba nga 150 deri në 3 mijë euro.

Megjithatë, ligji parashikon disa përjashtime. Mbulimi i fytyrës lejohet në rrethana që lidhen me shëndetin, aktivitetet profesionale dhe artistike, si dhe kushtet atmosferike. Përjashtime vlejnë gjithashtu për vendet e kultit dhe misionet diplomatike.

Presidenti: Fytyra është thelbësore për identitetin dhe komunikimin

Presidenti portuguez António José Seguro e ka mbrojtur vendimin duke argumentuar se fytyra duhet të konsiderohet një element qendror i identitetit dhe komunikimit njerëzor.

Megjithatë, ai ka pranuar se çështja është jashtëzakonisht e ndjeshme nga pikëpamja sociale dhe kulturore.

Ligji u propozua fillimisht nga partia populiste e krahut të djathtë Chega dhe u miratua në korrik nga parlamenti, me mbështetjen e koalicionit qeverisës të djathtë dhe partive të tjera të krahut të djathtë dhe të djathtës ekstreme.

Partitë e majta votuan kundër.

Në qendër të debatit: burka dhe nikabi

Edhe pse teksti përfundimtar i ligjit nuk përmend në mënyrë specifike fenë islame apo ndonjë veshje të caktuar, debati politik dhe shoqëror është përqendruar kryesisht te burka dhe nikabi, si dhe te ndikimi që ligji mund të ketë te gratë myslimane që mbulojnë fytyrën.

Kundërshtarët e ligjit, përfshirë partitë e majta dhe disa organizata të të drejtave të njeriut, kanë paralajmëruar se masa mund të nxisë islamofobinë dhe diskriminimin.

Ata argumentojnë gjithashtu se ligji mund të kufizojë lirinë e grave për të zgjedhur veshjen e tyre, edhe pse në tekst nuk përmendet në mënyrë eksplicite një fe apo veshje specifike.

Mbështetësit, nga ana tjetër, e justifikojnë ndalimin me nevojën për siguri publike, identifikimin e personave, integrimin shoqëror dhe barazinë gjinore. Sipas tyre, mundësia për të parë fytyrën e një personi në hapësirat publike është e rëndësishme për komunikimin dhe besimin mes qytetarëve.

Portugalia i bashkohet vendeve të tjera evropiane

Me hyrjen në fuqi të këtij ligji, Portugalia i bashkohet një grupi vendesh evropiane që kanë vendosur kufizime ndaj mbulimit të plotë të fytyrës.

Franca ishte vendi i parë evropian që ndaloi mbulimin e plotë të fytyrës në hapësirat publike, në vitin 2011. Belgjika miratoi një ndalim të ngjashëm po atë vit, ndërsa Danimarka vendosi një ndalim të përgjithshëm në vitin 2018.

Austria dhe Bullgaria kanë gjithashtu kufizime ndaj mbulimit të plotë të fytyrës, ndërsa Holanda aplikon ndalime të pjesshme në vende të caktuara, si shkolla, spitale dhe transporti publik.

Vendimi i Portugalisë pritet të vazhdojë debatin mbi lirinë fetare, të drejtat e grave, sigurinë publike dhe kufijtë e ndërhyrjes së shtetit në zgjedhjet personale të qytetarëve.

---