Nga taksat te pensionet: Çështjet e mëdha për të cilat Zvicra do të votojë në nëntor

Në raundin e katërt dhe të fundit të referendumeve kombëtare në vitin 2026, votuesit zviceranë do të kenë fjalën e tyre për katër çështje kur të shkojnë në votime në nëntor.

Asgjë aq e diskutueshme sa iniciativa e qershorit “Jo 10 milionëve” nuk do të jetë në votimin e 29 nëntorit, por qytetarët zviceranë megjithatë do të duhet të vendosin për çështje të caktuara, rezultati i të cilave do të ndikojë në jetën e disave.

Ato janë:

Financimi i pensionit të 13-të shtetëror (AHV/AVS)

Ky pension shtesë ishte miratuar tashmë në një referendum të marsit 2024, dhe pagesa e parë është planifikuar për dhjetor 2026.

Megjithatë, qeveria ende nuk ka vendosur se si do të financohet kjo pagesë shtesë – në shumën prej 4.2 miliardë frangash në vit.

Këshilli Federal propozon të rrisë Tatimin mbi Vlerën e Shtuar (TVSH) me 0.4 pikë nga viti 2028 – një veprim që pritet të japë rreth 1.5 miliardë franga çdo vit për të financuar pjesërisht këtë shpenzim shtesë.

Votuesit do të duhet ta miratojnë këtë mënyrë financimi përpara se të bëhen pagesat.

Kufizimi i fishekzjarrëve

Kjo masë synon të mbrojë njerëzit, kafshët dhe mjedisin duke ndaluar shitjen dhe përdorimin e piroteknikës së zhurmshme – duke lejuar, megjithatë, disa përjashtime për ngjarjet e mëdha rajonale, në bazë të përjashtimeve të dhëna nga kantonet.

Taksa individuale e çifteve të martuara

Çështja e debatuar prej kohësh e ndryshimit të regjimit të taksimit për të martuarit nga ai aktual i përbashkët në atë individual do të arrijë më në fund zgjidhjen, në një mënyrë ose në një tjetër.

Më 8 mars 2026, 54.26 për qind e votuesve e kishin miratuar tashmë këtë masë, kështu që pse kjo çështje sillet përsëri në kutitë e votimit në nëntor?

Këtë herë, votuesit do të peshojnë iniciativën e nisur nga Partia e Qendrës për të rivendosur taksimin e përbashkët, duke kundërshtuar kështu kalimin në taksimin individual të miratuar në mars.

Eksportet e materialeve të luftës

Aktualisht, legjislacioni zviceran ndalon eksportin, ose rieksportin nga vendet e treta, të armëve dhe pajisjeve të tjera ushtarake në vendet e përfshira në konflikte të armatosura.

Megjithatë, në dhjetor 2025, Parlamenti miratoi një rishikim të këtij ligji, me qëllim lehtësimin e shitjes së pajisjeve ushtarake në vendet që ndajnë vlerat e Zvicrës – si Ukraina, për shembull, raporton thelocal, transmeton albinfo.ch.

Por një iniciativë e sjellë nga një aleancë e gjerë e partive të krahut të majtë dhe OJQ-ve kundërshton lehtësimin e kushteve aktuale, dhe votuesit do të japin mendimin e tyre mbi propozimin e tyre më 27 nëntor.

Por së pari… referendumi i shtatorit

Para katër çështjeve në fletëvotimin e nëntorit, qytetarët do të shkojnë në votime më 27 shtator.

Ata do të votojnë për dy objekte: njëri ka të bëjë me ushqimin dhe tjetri, neutralitetin.

I pari synon të sigurojë ushqim të sigurt, përmes forcimit të mbrojtjes së qëndrueshme lokale, më shumë ushqimeve me bazë bimore dhe ujit të pijshëm të pastër.

---