Skip to content

Java e punës me 4 ditë në Zvicër: më pak mungesa dhe punonjës më të shëndetshëm

@unsplash

Katër organizata zvicerane kanë marrë pjesë në një projekt pilot, gjatë të cilit orari javor i punës është reduktuar në 34 deri në 38 orë, ndërsa pagat e punonjësve kanë mbetur të pandryshuara

Një studim i realizuar në Zvicër ka treguar se shkurtimi i javës së punës në katër ditë, pa ulje të pagës, mund të ndikojë pozitivisht në shëndetin, produktivitetin dhe mirëqenien e punonjësve. Pas gjashtë muajsh testimi, kompanitë pjesëmarrëse kanë raportuar më pak mungesa në punë, ulje të lodhjes dhe përmirësim të ekuilibrit ndërmjet jetës profesionale dhe asaj private.

Katër organizata zvicerane kanë marrë pjesë në një projekt pilot, gjatë të cilit orari javor i punës është reduktuar në 34 deri në 38 orë, ndërsa pagat e punonjësve kanë mbetur të pandryshuara.

Studimi është realizuar nga Universiteti i Shkencave të Aplikuara i Bernës (BFH), në bashkëpunim me kompaninë konsulente Tempora Labs, ndërsa rezultatet janë publikuar të enjten, më 19 nëntor 2026.

Në projekt kanë marrë pjesë një kompani ndërtimi, një bankë, një kompani konsulence për burime njerëzore dhe një organizatë e sektorit social.

Studiuesit kanë analizuar gjendjen e punonjësve përpara fillimit të projektit, si dhe pas tre dhe gjashtë muajsh, duke vlerësuar shëndetin, lodhjen, produktivitetin dhe mungesat në punë, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Mungesat në bankë u ulën me 31 për qind

Një nga rezultatet më domethënëse të studimit është ulja e mungesave në vendin e punës.

Në bankën pjesëmarrëse, numri i ditëve të mungesës u zvogëlua me 31 për qind krahasuar me vitin paraprak.

Rezultate pozitive u regjistruan edhe në kompaninë e ndërtimit, ku shkalla e mungesave për shkak të sëmundjeve në grupin që mori pjesë në projekt ra nga 10.1 në 5.5 për qind.

Ndërkohë, te punonjësit e së njëjtës kompani që vazhduan me orarin tradicional, niveli i mungesave mbeti pothuajse i pandryshuar.

Sipas studiuesve, këto rezultate sugjerojnë se reduktimi i orarit të punës mund të ndihmojë në përmirësimin e shëndetit të punonjësve dhe në zvogëlimin e mungesave, pa ndikuar domosdoshmërisht negativisht në performancën e kompanive.

Më pak stres dhe më shumë kohë për jetën private

Përveç reduktimit të mungesave, studimi ka evidentuar edhe përmirësime të dukshme në mirëqenien e përgjithshme të punonjësve.

Pas gjashtë muajsh, pjesëmarrësit raportuan se ndiheshin më energjikë, më pak të lodhur dhe më të aftë për të përballuar detyrat profesionale.

Ata gjithashtu vlerësuan më pozitivisht shëndetin dhe aftësinë e tyre për të punuar, ndërsa organizimi i kohës së lirë dhe përmbushja e përgjegjësive familjare u bë më i lehtë.

Caroline Straub, profesoreshë në Institutin New Work të BFH-së, ka theksuar se rezultatet tregojnë se një reduktim i mirëplanifikuar i orarit mund të përmirësojë shëndetin dhe ekuilibrin ndërmjet punës dhe jetës private, pa ulur performancën e organizatës.

Kompanitë përdorën modele të ndryshme të javës katërditore

Studimi tregoi gjithashtu se nuk ekziston një model i vetëm që mund të zbatohet në të gjitha kompanitë.

Në kompaninë e ndërtimit, punonjësit punuan nga katër ditë në javë, duke zgjatur orarin ditor me 30 minuta dhe duke e pasur të premten ditë pushimi.

Në bankë, punonjësit punuan nga 9.5 orë në ditë gjatë katër ditëve, ndërsa institucioni vazhdoi të ofronte shërbime gjatë pesë ditëve të javës. Në kompaninë e konsulencës për burime njerëzore, punonjësit mund ta zgjidhnin në mënyrë fleksibile ditën e pushimit, në varësi të takimeve dhe kërkesave të klientëve.

Ndërsa organizata e sektorit social aplikoi një model fleksibil, pa përcaktuar një ditë fikse pushimi për të gjithë punonjësit.

Këto modele dëshmojnë se java katërditore mund të përshtatet me nevojat e sektorëve të ndryshëm ekonomikë.

Ekspertët: Nuk mjafton vetëm shkurtimi i orarit

Veit Hailperin nga Tempora Labs ka theksuar se kompanitë që dëshirojnë të kalojnë në javën katërditore duhet të ndryshojnë edhe mënyrën e organizimit të punës.

Sipas tij, reduktimi i orarit duhet të shoqërohet me takime më të shkurtra, prioritete më të qarta dhe krijimin e kushteve që punonjësit të përqendrohen më mirë në detyrat e tyre. Ekspertët rekomandojnë që kalimi në këtë model të trajtohet si një reformë e organizimit të punës dhe jo thjesht si heqje e disa orëve nga orari tradicional.

Studimi do të vazhdojë në bashkëpunim me iniciativën ndërkombëtare 4 Day Week Global, ndërsa kompani të tjera zvicerane mund të përfshihen në fazat e ardhshme.

Megjithëse rezultatet fillestare janë inkurajuese, ato bazohen në vetëm katër organizata dhe një periudhë gjashtëmujore. Për këtë arsye, nevojiten studime më të gjera për të vlerësuar ndikimin afatgjatë të javës katërditore në sektorë të ndryshëm.

Rezultatet hapin një debat të rëndësishëm për të ardhmen e tregut të punës në Zvicër, ku mirëqenia e punonjësve dhe ruajtja e produktivitetit po marrin gjithnjë e më shumë vëmendje.