Evropa Perëndimore përjetoi qershorin më të nxehtë që nga viti 1850

Evropa Perëndimore ka regjistruar muajin qershor më të nxehtë që nga fillimi i matjeve meteorologjike në vitin 1850, sipas raportit më të fundit të observatorit evropian të klimës, Copernicus. Shkencëtarët paralajmërojnë se kontinenti po ngrohet dy herë më shpejt se mesatarja globale, ndërsa valët e të nxehtit po bëhen gjithnjë e më të shpeshta dhe më intensive.

Raporti i publikuar të enjten vjen në një kohë kur Evropa po përballet me valën e tretë të të nxehtit këtë verë, pas temperaturave rekord të regjistruara në qershor dhe motit jashtëzakonisht të ngrohtë që u shënua që në muajin maj.

Sipas Copernicus, temperatura mesatare në Evropën Perëndimore arriti në 20.74 gradë Celsius gjatë qershorit, mbi 3 gradë Celsius më e lartë se mesatarja e periudhës 1991–2020. Ky është një rekord i ri për rajonin, duke tejkaluar edhe rekordin e mëparshëm të vendosur në qershor të vitit 2025.

Në shkallë globale, qershori i këtij viti ishte muaji i dytë më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë, si në botë ashtu edhe në Evropë, një tjetër tregues i ndikimit të ngrohjes globale të shkaktuar nga aktiviteti njerëzor.

Disa vende evropiane kanë shënuar tashmë rekorde historike. Spanja regjistroi gjysmën e parë të vitit më të nxehtë në historinë e saj, ndërsa Franca përjetoi qershorin më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë.

Oqeanet në temperatura rekord

Temperatura e oqeaneve në nivel global arriti nivelet më të larta të regjistruara ndonjëherë për muajin qershor. Shkencëtarët e lidhin këtë fenomen edhe me zhvillimin e fenomenit klimatik El Niño, i cili pritet të forcohet në Oqeanin Paqësor tropikal gjatë muajve në vijim.

Samantha Burgess, drejtuese strategjike për klimën në Qendrën Evropiane për Parashikime Afatmesme të Motit (ECMWF), e cila administron programin Copernicus, deklaroi se ndryshimet klimatike nuk janë më një kërcënim abstrakt për të ardhmen.

“Ndryshimet klimatike po shndërrohen nga një problem teorik dhe statistikor në një realitet konkret që po ndikon drejtpërdrejt jetën e përditshme,” tha ajo.

Sipas Burgess, Evropa po ngrohet shumë më shpejt sesa pjesa tjetër e botës, pjesërisht për shkak të ndryshimeve në qarkullimin atmosferik. Ajo paralajmëroi se valët e të nxehtit do të bëhen më të shpeshta, më intensive, do të zgjasin më shumë dhe do të prekin zona gjithnjë e më të gjera, duke bërë thirrje për arritjen sa më shpejt të emetimeve neto zero të gazeve serrë.

“Kupola e nxehtësisë” goditi Evropën

Gjatë muajit qershor, temperatura mesatare globale ishte 1.39 gradë Celsius mbi nivelin e epokës paraindustriale (1850–1900).

Në Evropë, një fenomen i njohur si “kupola e nxehtësisë”, një sistem presioni të lartë që bllokon ajrin e nxehtë mbi një rajon për disa ditë, shkaktoi temperatura ekstreme në pjesën më të madhe të kontinentit.

Sipas analizave të AFP-së, më shumë se 410 milionë evropianë, ose mbi dy të tretat e popullsisë së kontinentit, u ekspozuan ndaj temperaturave mbi 35 gradë Celsius gjatë valës së të nxehtit nga 15 deri më 30 qershor.

Copernicus thekson se kjo valë nxehtësie pati pasoja të rënda për shëndetin publik, duke kontribuar në një numër të madh vdekjesh të lidhura me temperaturat ekstreme, veçanërisht në Francë, Spanjë dhe Belgjikë.

Edhe Deti Mesdhe përjetoi valën më të fortë të nxehtësisë detare të regjistruar ndonjëherë, ndërsa ujërat përgjatë brigjeve të Atlantikut u ngrohën ndjeshëm, duke rrezikuar ekosistemet detare.

Thatësira dhe zjarret në pyje

Copernicus njofton se thatësira e zgjatur favorizoi përhapjen e zjarreve në pyje në Gadishullin Iberik dhe në jug të Francës.

Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu për pasoja të mëdha ekonomike, veçanërisht në sektorin e peshkimit dhe në produktivitetin e përgjithshëm, si rezultat i temperaturave të larta dhe ndryshimeve klimatike.

Ndërkohë, rrjeti ndërkombëtar i klimatologëve World Weather Attribution (WWA) e ka cilësuar valën e të nxehtit të qershorit si më intensivën e regjistruar ndonjëherë në Evropë.

Sipas shkencëtarëve, një valë e tillë ekstreme e të nxehtit do të kishte qenë praktikisht e pamundur pa ndikimin e ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor.

---