Banorët pranë aeroportit të Gjenevës kërkojnë masa urgjente kundër ndotjes akustike

Një koalicion banorësh që jetojnë pranë aeroportit të Gjenevës ka kërkuar masa urgjente për të luftuar ndotjen akustike të shkaktuar nga trafiku ajror, duke vënë theksin sidomos te fluturimet me kosto të ulët që nisen në orët e para të mëngjesit dhe ulen vonë natën.

Koalicioni CARPE, që përfaqëson rreth 180 mijë banorë të zonës përreth aeroportit, organizoi të martën një konferencë për shtyp ku shprehu shqetësimet e tij. Sipas këtij grupi, rritja e trafikut ajror gjatë sezonit veror e përkeqëson ndjeshëm situatën: në korrik dhe gusht, fluturimet rriten rreth 10% krahasuar me pjesën tjetër të vitit, duke shtuar barrën e zhurmës mbi komunitetet lokale.

Përfaqësuesit e CARPE theksojnë se nuk janë kundër ekzistencës së aeroportit, por kundër modelit ekonomik të kompanive ajrore me kosto të ulët, të cilat, sipas tyre, përdorin oraret e natës për të ofruar bileta më të lira për pushuesit. Kjo, sipas tyre, ka pasoja të drejtpërdrejta në shëndetin e banorëve, duke shkaktuar pagjumësi dhe rritje të tensionit të gjakut.

Kritikë për izolimin akustik dhe ligjet mjedisore

Një tjetër shqetësim i ngritur nga koalicioni është ritmi i ngadaltë i punimeve për izolimin akustik të ndërtesave. Aktualisht, rreth 50 ndërtesa trajtohen në vit, një shifër që ata e konsiderojnë të pamjaftueshme për përmasat e problemit.

CARPE kritikon gjithashtu rishikimin e Ligjit Federal për Mbrojtjen e Mjedisit, duke argumentuar se ai lehtëson kufizimet ndërtimore në zonat e ekspozuara ndaj zhurmës.

Propozimet e koalicionit

Për të adresuar situatën, koalicioni propozon vendosjen e një sistemi kuotash për uljet gjatë natës, së bashku me gjoba për kompanitë ajrore që i shkelin rregullat. Sipas tyre, një model i ngjashëm i aplikuar për ngritjet ka rezultuar efektiv, duke ulur numrin e tyre me 53%.

Po ashtu, propozohet edhe një taksim progresiv për avionët më të zhurmshëm, me qëllim nxitjen e kompanive për të modernizuar flotat e tyre me avionë më të qetë.

Reagimi i aeroportit të Gjenevës

Autoritetet e aeroportit të Gjenevës deklaruan se situata duhet parë në një kontekst më të gjerë dhe sqaruan disa nga pretendimet e ngritura. Sipas të dhënave të tyre, uljet gjatë natës kanë rënë me 1% në vitin 2025 dhe me 5% në periudhën janar–maj 2026.

Zëdhënësi i aeroportit, Ignace Jeannerat, theksoi se po punohet për masa shtesë, por se çështja është komplekse, pasi aeroporti nuk kontrollon hapësirën ajrore evropiane. Ai shtoi gjithashtu se kufizimet e orarit të operimeve bien nën juridiksion federal.

Taksa dhe tarifa të diferencuara

Aeroporti i Gjenevës thekson se tashmë ka vendosur një sistem tarifash të diferencuara sipas kategorisë së zhurmës së avionëve. Nga ora 21:00 deri në 06:00 aplikohen tarifa shtesë, të cilat ndryshojnë sipas orarit dhe nivelit të zhurmës së avionit.

Sipas këtij sistemi, një avion i kategorisë më të zhurmshme që ngrihet midis mesnatës dhe orës 06:00 paguan një tarifë shtesë prej 18,000 frangash zvicerane, ndërsa për avionët më të qetë kjo tarifë është rreth 1,500 franga. Qëllimi i këtij mekanizmi është të inkurajojë përdorimin e avionëve më pak të dëmshëm për mjedisin dhe banorët.

---