Zugu u shpall kantoni zviceran më konkurrues

Zug, Basel-City dhe Cyrih kryesojnë listën e kantoneve zvicerane me ekonomitë më konkurruese, sipas një studimi të UBS. Graubünden është në fund të renditjes.

Treguesi i Konkurrueshmërisë Kantonale (CCI) bazohet në 57 parametra që japin informacion mbi perspektivat e zgjerimit ekonomik afatgjatë të një rajoni.

Kantoni më i mirë vlerësohet me një pikëzim prej 100, të tjerët ndjekin në mënyrë proporcionale. Ata me vlera të ulëta të CCI nuk kanë domosdoshmërisht potencial absolut të kufizuar, por thjesht mundësi nën mesataren krahasuar me kantonet e tjera.

Analiza tregon një hendek të qartë midis tre të parëve, të cilët mbeten në të njëjtat pozicione si në analizën e mëparshme të vitit 2023. Vaud (78), Aargau (77), Gjeneva (73), Basel-Country (73), Lucerna (72), Schwyz (71) dhe Schaffhausen (68) plotësojnë dhjetëshen e parë, transmeton albinfo.ch.

Ticino ngjitet në vendin e 20-të, duke fituar një pozicion krahasuar me dy vjet më parë, me një ICC prej 52, shkruan swissinfo. Ai mbledh pikë kryesisht për strukturën e tij ekonomike (74), por ajo që peshon negativisht është tregu i punës, ku është i parafundit me një rezultat prej 5.

Ngjashëm me krye, fundi i renditjes zvicerane mbetet i pandryshuar: vlerat më të këqija shënohen nga Graubünden (44), Valais (44) dhe Jura (33). Graubünden penalizohet nga gjeografia, e cila përkthehet në probleme të aksesit dhe një zonë të kufizuar për kompanitë.

Shumica e ndryshimeve që nga anketa e fundit në vitin 2023 janë kryesisht për shkak të zhvillimeve në tregun e punës dhe mjedisit të kostos. Gjatë dhjetë viteve të ardhshme, popullsia punëtore do të ulet ose do të ngecë në më shumë se gjysmën e kantoneve, gjë që do të ketë një ndikim të rëndësishëm në konkurrueshmërinë e tyre.

Konkurrenca tatimore ndërkantonale ka humbur një pjesë të rëndësisë së saj për shkak të taksimit minimal të Organizatës për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD). Megjithatë, sipas ekspertëve të UBS, normat e taksave kantonale mbeten vendimtare për shumicën e kompanive.

Një mjedis tërheqës tatimor, pra, mbetet një faktor kyç në zgjedhjen e vendndodhjes. Megjithatë, mjedisi i kostos karakterizohet jo vetëm nga taksat, por edhe, gjithnjë e më shumë, nga mungesa e banesave, rritja e qirave dhe çmimet më të larta të energjisë elektrike.

Hulumtimi analizon gjithashtu varësinë e kantoneve nga eksportet. Globalisht, politika industriale po përjeton një rilindje, të shoqëruar me proteksionizëm në rritje, siç dëshmohet nga tarifat doganore specifike të vendit të fundit të futura nga qeveria amerikane.

Ky zhvillim përbën një rrezik të konsiderueshëm për kantonet e orientuara drejt eksportit në veçanti: Nidwalden dhe Neuchâtel janë veçanërisht të prekura, pasi 44% dhe 38% e eksporteve të tyre shkojnë përkatësisht në SHBA.

Në të kundërt, Cyrihu, Vaud, Gjeneva, Zug dhe Basel-City tregojnë rezistencën më të madhe ndaj barrierave tregtare. Në renditjen e më pak të prekurve, Ticino është i 12-ti dhe Graubünden është i 14-ti.

Megjithatë, konkurrueshmëria e vërejtur në nivel kantonal shpesh fsheh dallimet rajonale që ndonjëherë janë edhe të theksuara. Një hartë e publikuar në studim tregon, për shembull, se zona e Luganos ka perspektiva më të mira sesa zonat e Bellinzonës dhe Mendrisiottos, të cilat nga ana tjetër duken shumë më mirë të vendosura sesa luginat më në veri në Ticino.

Një fenomen i ngjashëm mund të vërehet edhe në Graubünden, me Churin më dinamik se rrethet e tjera.

---