Uashingtoni refuzon të garantojë çmim fiks për 36 avionët luftarakë F-35 të Zvicrës

Fatura totale do të tejkalojë 6 miliardë CHF të miratuara nga votuesit

Uashingtoni ka refuzuar të garantojë një çmim fiks për 36 avionët luftarakë F-35 të Zvicrës, raportoi RTS.

Fatura totale do të tejkalojë 6 miliardë CHF të miratuara nga votuesit. Pas javësh bisedimesh me zyrtarë të lartë të Shtëpisë së Bardhë – përfshirë një telefonatë midis sekretarit të mbrojtjes të Amerikës, Pete Hegseth, dhe ministrit të mbrojtjes të Zvicrës, Martin Pfister,  Shtetet e Bashkuara kanë refuzuar të ndryshojnë, transmeton albinfo.ch.

Pfister këmbëngul se nuk ka skandal, duke argumentuar se Berna ende e konsideron kontratën si një çmim fiks, por pranon se pala tjetër nuk e konsideron dhe ka më shumë ndikim. Ai hedh poshtë sugjerimet për keqmenaxhim nga autoritetet zvicerane, përfshirë paraardhësen e tij, Viola Amherd.

Projekti i qëndrueshëm, kostot e pasigurta

Qeveria po e mban blerjen në rrugën e duhur, por ende nuk mund të përcaktojë koston përfundimtare. Ajo vlerëson tejkalime të mundshme prej 650 milionë CHF – 1.3 miliardë. Ministrisë së mbrojtjes (DDPS) i është thënë të zhvillojë opsione deri në fund të nëntorit. Këto përfshijnë blerjen e më pak se 36 avionëve; rregullimin e angazhimeve të kompensimit industrial për të siguruar kompensim të pjesshëm; kërkimin e një kredie shtesë nga Parlamenti; ose një përzierje të të trejave. DDPS do të testojë gjithashtu nëse kërkesat aktuale të mbrojtjes ajrore përputhen ende me bazën bazë të vitit 2017 të së Ardhmes së Mbrojtjes Ajrore. Një grup pune është ngritur për ta shqyrtuar këtë.

Partitë politike të ndara sipas linjave të njohura

Socialistët duan që blerja të anulohet dhe të shqyrtohen alternativat evropiane; ata thonë se tejkalimet do të shkelnin kufirin prej gjashtë miliardësh të miratuar në kutitë e votimit dhe kërkojnë një votim të ri. Të Gjelbrit bëjnë thirrje për një ndalim të menjëhershëm, ngrirjen e pagesave të inskenuara dhe debat të shpejtë mbi një mocion për të braktisur F-35. Liberal-Radikalët e pranojnë çmimin më të lartë si një vendim të dhimbshëm, por të përshtatshëm, e konsiderojnë avionin të domosdoshëm dhe kërkojnë qartësi se si lindi pritja e çmimit fiks. Qendra mbështet vazhdimin dhe respektimin e paketës prej gjashtë miliardësh. Të Gjelbrit-Liberalët duan një plan që qëndron brenda kufirit – të themi, 30 avionë në vend të 36. Ushtria e Zvicrës argumenton se F-35 mbetet opsioni më i mirë dhe më i ndërveprueshëm dhe paralajmëron kundër reagimit ndaj tarifave prej 39% të Amerikës duke hequr dorë nga programi.

Një kufizim i miratuar nga votuesit dhe një orar

Këshilli Federal duhet të përputhë mandatin e vitit 2020 për të blerë avionë të rinj luftarakë brenda 6 miliardë CHF me çmimin më të lartë të sotëm. Një kredi shtesë (të cilën qeveria mund të përpiqet ta kalojë përmes Parlamentit pa një referendum), më pak avionë ose marrëveshje më të pakta kompensimi me vlerë deri në 800 milionë CHF janë në tryezë; një hibrid është kompromisi më i mundshëm zviceran, la të kuptohej Pfister. Nuk pritet asnjë vendim përpara se të përfundojnë bisedimet për tarifat me Shtetet e Bashkuara-Uashingtoni synon t’i përfundojë ato deri në fund të tetorit-duke e lënë nëntorin për lëvizjen tjetër të Bernës.

---