A po i bën Trump më të shtrenjtë avionët F-35 për Zvicrën?

Forcat Ajrore Amerikane presin rritje të kostove për avionët luftarakë F-35. Administrata Trump mund të rrisë kostot e këtyre marrëveshjeve të armëve.

Nënpresidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, JD Vance, theksoi në Konferencën e Sigurisë në Mynih se me Donald Trump, një “sherif” i ri është në detyrë – ai që shpërfill rregullat dhe aleancat e vendosura, transmeton albinfo.ch. Ky zhvillim mund të jetë problematik për Zvicrën, pasi ajo mbështetet shumë në armatimet amerikane: janë planifikuar sisteme Patriot me vlerë miliarda dollarë dhe 36 avionë luftarakë F-35.

Kosto shtesë prej qindra miliona frangash

Rritja e kostove të prodhimit po e përkeqëson situatën. Lockheed Martin paralajmëron rritje të çmimeve të lidhura me inflacionin, gjë që po e konfirmon edhe Forca Ajrore e SHBA-së me një rritje të kostos së parashikuar prej 20 për qind deri në vitin 2029. Prandaj, Zvicra duhet të presë kosto shtesë në qindra milionë, shkruan 20minuten

Priska Seiler Graf, presidente e Komisionit të Politikave të Sigurisë, dyshon se Trump do t’i përmbahet kontratave ekzistuese. Ajo pret që qeveria e re amerikane të kalojë kosto më të larta tek blerësit, në vend që të përdorë paratë e taksapaguesve amerikanë për marrëveshje me jashtë. “Vështirë se mund ta imagjinoj që Trump do të detyrojë taksapaguesit amerikanë të paguajnë për avionin zviceran”, tha presidentja e Komisionit të Politikave të Sigurisë (SiK) të Këshillit Kombëtar.

Zvicra ka blerë F-35 me një çmim fiks

Këshilltarja Federale, Viola Amherd ka theksuar prej vitesh se SHBA-të i kanë shitur Zvicrës avionët luftarakë F-35 me një çmim fiks. Kontrata nuk është lidhur me prodhuesin Lockheed Martin, por drejtpërdrejt me qeverinë amerikane, e cila mbart rrezikun e rritjes së kostove.

Një deklaratë konfidenciale plotësuese e marrëveshjes së blerjes, e konfirmon këtë: Zvicra ka marrë një ofertë detyruese me një çmim fiks, duke përfshirë kostot e lidhura me inflacionin. Këshilltari Kombëtar i SVP, Mauro Tuena, i sheh rritjet e mundshme të çmimeve si shkelje të kontratës dhe pret që administrata Trump të respektojë marrëveshjet.

VBS shkruan: “SHBA është një shtet kushtetues, ne supozojmë se administrata Trump do t’i përmbahet kontratave ekzistuese.” Pavarësisht garancisë së çmimit fiks, ka shqetësime në rritje nëse administrata Trump do t’i respektojë ato. Ish-ministri i Jashtëm francez, Dominique de Villepin, paralajmëron në “Spiegel” se Trump dhe kabineti i tij po injorojnë ligjet dhe ligjin ndërkombëtar – asgjë nuk po i ndalon ata.