Si po e ndryshon motin në Austri ngrohja globale?

Ngjarjet ekstreme të motit kanë shënuar pothuajse çdo muaj të vitit 2023 në Austri. Ekspertët thonë se kjo do të jetë norma e re dhe ja si mund të duket moti në të ardhmen.

Shiu i dendur, stuhitë, breshri dhe ngjarjet e rënda të motit që do të intensifikohen dhe do të bëhen më të zakonshme, janë ndër gjetjet kryesore të Raportit të ri të Statusit Klimatik të Austrisë, transmeton albinfo.at.

“Shi i dendur, stuhitë dhe breshri nuk janë më ngjarje të jashtëzakonshme dhe shkaktojnë miliona dëme. Në të ardhmen, ne duhet të bashkojmë forcat edhe më shumë në luftën kundër ndryshimeve klimatike dhe të marrim masa efektive për ta luftuar atë”, tha Astrid Eisenkopf, zëvendësguvernatore e Burgenland dhe Kryetare e Konferencës Provinciale për Mbrojtjen e Klimës.

Këto ngjarje, të cilat shkaktuan dëme të konsiderueshme në vitin 2023, parashikohet të bëhen më të zakonshme, duke transformuar potencialisht modelet e motit të Austrisë në një breshëri ekstremesh gjatë gjithë vitit, shkruan thelocal.

Nëse viti 2023 përsëritet, ja si mund të duket një vit në lidhje me motin në Austri.

Janar deri në prill

Sipas Raportit të Klimës, reshjet e dendura të borës dominuan motin në janar të vitit të kaluar. Austria mund të përjetojë modele të çrregullta të reshjeve të borës që pengojnë industrinë e transportit dhe turizmit. Në shkurt, stuhitë dhe erërat e forta shkaktuan rrëzimin e pemëve.

Në muajin prill, ngricat e vona goditën vendin, duke ndikuar në prodhimin e pemëve frutore.

Maj deri në gusht

Muajt e pranverës mund të shënohen nga shira të rrëmbyeshëm, të cilat mund të çojnë në përmbytje të shpejta dhe të mposhtin infrastrukturën ekzistuese tashmë të ngarkuar nga shkrirja e akullnajave.

Sipas raportit, këto muaj të vitit të kaluar panë stuhi të shumta, me reshje të dendura shiu, stuhi dhe breshër që përfshiu vendin. Shkrirja e përhershme e ngricave shkaktoi rrëshqitje dheu në Austri, të cilat pritet të bëhen më të zakonshme.

Gushti është muaji më i lartë i verës në Austri, dhe gjithashtu sheh stuhi ekstreme dhe valë të nxehti. Vitin e kaluar, reshjet masive të shiut në jug të Austrisë shkaktuan dëme të panumërta, duke përfshirë përmbytjet, rrëshqitjet e baltës dhe rrëshqitjet e dheut, si dhe nivele të larta të liqeneve dhe ujërave nëntokësore. Në Carinthia, njerëzit duhej të evakuoheshin në 66 nga 132 komunat.

Në Styria kanë ndodhur 280 rrëshqitje dheu për shkak të ditëve të reshjeve. Pothuajse 1,000 departamente zjarrfikëse dhe 16,000 zjarrfikës u vendosën më shumë se 6,000 herë. Në total, nga data 3 deri në 6 gusht janë shënuar dëme mbi 100 milionë euro.

Katër valë të nxehti ndodhën gjatë vitit, dy prej të cilave zgjatën një kohë jashtëzakonisht të gjatë, duke zgjatur deri në 18 ditë (korrik) dhe 16 ditë (gusht).

Shtator deri në dhjetor

Raporti tregon se shtatori dhe tetori do të zbresin si “vjeshta më e ngrohtë” në histori.

Dielli shkëlqeu mesatarisht 1605 orë gjatë vitit. Në 1275 mm, reshjet mesatare austriake gjatë vitit ishin 21 për qind më të larta, kështu që ishte nxehtë dhe shumë shi.

U vendosën disa rekorde të reja shtetërore për totalin e reshjeve, veçanërisht në nëntor dhe dhjetor. Viti përfundoi me stuhinë “Zoltan”, e cila dëmtoi çatitë, shkaktoi ndërprerje të energjisë elektrike dhe bllokoi rrugët dhe lidhjet hekurudhore në pothuajse të gjitha pjesët e vendit.

“Vlerësimi i klimës për vitin 2023 tregon se është e nevojshme të përshtatemi sa më mirë me ndikimet ekzistuese dhe të pritshme në të ardhmen”, tha Herbert Formayer, drejtor shkencor i raportit dhe profesor në Institutin e Meteorologjisë dhe Klimatologjisë (BOKU).

Ai shtoi: “Jo vetëm shkalla e dëmit, por edhe potenciali i rrezikut për popullatën është në rritje. Fatkeqësisht, ne e pamë këtë shumë shpesh vitin e kaluar: njerëzit që ishin në ankth duhej të evakuoheshin ose u shkëputën nga furnizimi me ujë të pijshëm. Masat e përshtatjes dhe mbrojtja e klimës janë një domosdoshmëri absolute dhe e nevojshme urgjente, jo vetëm për bujqësinë dhe pylltarinë, të cilat janë prekur rëndë nga moti ekstrem, por edhe për sigurinë e furnizimit të popullatës”.

 

---