A duhet të marrin banorët e BE-së në Zvicër nënshtetësinë zvicerane?

Nëse vini nga Bashkimi Evropian ose Norvegjia, Islanda ose Lihtenshtajni (EFTA) dhe jetoni në Zvicër, mund të pyesni veten nëse ia vlen të aplikoni për shtetësinë zvicerane.

Ndërsa shumë banorë të huaj presin me padurim momentin kur do të kenë të drejtë të aplikojnë për një pasaportë zvicerane, të tjerët nuk nxitojnë ta bëjnë këtë, sipas thelocal.ch.

Dëshira (ose mungesa e saj) për t’u bërë shtetas i Zvicrës – përveç ruajtjes së shtetësisë së tyre origjinale, nëse vendosin ta bëjnë këtë, ndryshon nga personi në person, në varësi të shumë faktorëve të ndryshëm.

Kryesorja është pa dyshim nëse i huaji ka ndërmend të qëndrojë në Zvicër për një kohë të pacaktuar, apo planifikon të kthehet në shtëpi përfundimisht, përcjell albinfo.ch.

Një arsye tjetër mund të jetë fare mirë dëshira për të marrë pjesë plotësisht në jetën politike dhe në proceset demokratike të Zvicrës – domethënë, të votosh në referendume dhe zgjedhje dhe të ndjesh se mendimi yt ka rëndësi.

Por shumë mund të varen edhe nga një faktor tjetër: kombësia juaj.

Për njerëzit nga vendet e treta që kanë jetuar në Zvicër për një kohë mjaft të gjatë – 10 vjet me një leje B ose L – përpara se më në fund të kualifikohen për lejen e tyre të përhershme të qëndrimit C, është një ngjarje e madhe. (Amerikanët dhe kanadezët, nga ana tjetër, mund të aplikojnë për një leje C pas pesë vjetësh qëndrimi të njëpasnjëshëm).

Prandaj është logjike që shumë prej këtyre njerëzve, statusi i të cilëve në Zvicër ka qenë i kushtëzuar dhe i dobët për shumë vite, do të shfrytëzojnë mundësinë për t’u natyralizuar dhe për ta “rregulluar” situatën e tyre.

Po njerëzit nga BE/EFTA?

Pa dyshim, ka shumë më pak urgjencë, ose nevojë, për këtë çështje, për t’u bërë shtetas zviceran nëse keni një pasaportë nga një shtet i BE-së ose EFTA.

Kjo për shkak se ju keni qasje pothuajse të pakufizuar në punët dhe vendbanimin zviceran, si dhe të drejta gjithëpërfshirëse në përgjithësi. Për shembull, ju jeni të lirë të ndryshoni vendin e punës dhe të lëvizni nga një kanton në tjetrin.

Një përfitim tjetër që keni ju si qytetar i një shteti të BE/EFTA është se mund të vini në Zvicër dhe të kërkoni punë deri në gjashtë muaj pa asnjë kërkesë për vizë.

Gjithashtu, në rast të humbjes së vendit të punës, një qytetar i BE/EFTA nuk duhet të largohet menjëherë nga Zvicra. Në vend të kësaj, ata mund të qëndrojnë në vend për të paktën gjashtë muaj për të kërkuar punë të re.

Një përfitim tjetër është se nëse jetoni në Zvicër si qytetar i BE/EFTA, mund të blini pronë – në të vërtetë, ju keni të njëjtat të drejta në këtë drejtim si qytetarët zviceranë.

Ju nuk keni nevojë për leje ose ndonjë leje shtesë që një shtetas zviceran nuk do t’i kërkonte për të blerë pronë.

E gjithë kjo për të thënë se ju mund të jetoni në Zvicër pothuajse pafundësisht me pasaportën tuaj të BE / EFTA dhe as vendbanimi juaj dhe as punësimi nuk i nënshtrohen të njëjtave kufizime si ato të vendosura për shtetasit e vendeve të treta.

Në thelb, ju gëzoni të njëjtat të drejta si qytetarët zviceranë, përveç të drejtës për të votuar, e cila mund ose nuk mund të ketë rëndësi për ju.

Në këtë drejtim, nuk ju nevojitet një pasaportë zvicerane, veçanërisht nëse nuk planifikoni të qëndroni në vend afatgjatë.

Megjithatë nëse dëshironi të vazhdoni të jetoni në Zvicër, mund t’ia vlejë të aplikoni për natyralizim, qoftë edhe për shkak të pragmatizmit.

Kjo sepse nëse largoheni nga vendi për më shumë se gjashtë muaj me një leje B, do të humbni të drejtat e qëndrimit (megjithëse mund të riaplikoni për rivendosjen e tyre).

Me një leje C, ju keni përfitimin e vendosjes së saj në pritje deri në katër vjet. Por nëse neglizhoni ta bëni këtë, atëherë leja (dhe statusi juaj i qëndrimit të përhershëm) do të skadojë.

Pra, të paktën në këtë aspekt, pasaporta zvicerane do t’ju japë më shumë fleksibilitet dhe siguri.

---