Rritja e tufave ndërkufitare të ujqërve – sfidë e re për autoritetet në Zvicër

KEYStone

Ujqërit janë gjithnjë e më të shumtë në portat e Zvicrës, pasi sipas vlerësimeve të publikuara në fillim të gushtit nga departamenti Haute-Savoie, numri i ujqërve në Francën fqinje pothuajse është dyfishuar brenda një viti, shkruan RTS, përcjell albinfo.ch.

Ballafaqimi me numrin gjithnjë në rritje të ujqërve që kalojnë kufirin po bëhet një sfidë e re për autoritetet, pasi numri i tyre është rritur me shpejtësi.

Në lidhje me këtë ka tufa mes Zvicrës dhe Francës, por edhe Italisë. Në vitin 2020, kishte tre të tilla, ndërkufitare teksa sot llogaritet se janë tetë.

Kreu i departamentit të gjuetisë, peshkimit dhe kafshëve të egra të kantonit të Valais, Nicolas Bourquin është shprehur se kjo është diçka e re për të menaxhuar.

“Zgjerimi i paketave ka ndodhur me shpejtësi gjatë dy viteve të fundit, si në Valais dhe Graubünden. Dhe ne po fillojmë të shohim me rezultatet e monitorimit se këto pako po kalojnë kufijtë. Pra kjo është diçka që ne po e pushtojmë aktivisht. që nga viti i kaluar dhe këtë vit”, tha ai.

Bashkëpunimi ndërkufitar
Bashkëpunimi ndërkufitar në drejtim të monitorimit është përmirësuar. Çështja e parë është të mos numërosh dyfish ujqërit dhe të dish se ku janë. Haute-Savoie kohët e fundit ka intensifikuar monitorimin e saj, gjë që tani e bën më të lehtë shkëmbimin e informacionit me Zvicrën.

Nga ana tjetër, bashkëpunimi arrin kufijtë e tij kur duhet të përcaktohet se cili ujk duhet të pushkatohet, sepse autoritetet e çdo vendi nuk janë dakord.

Dy strategji të ndryshme
Dy strategji shumë të ndryshme përballen me njëra-tjetrën. Në Zvicër, rregullat janë më të rrepta: nuk mund të qëlloni asnjë ujk dhe keni nevojë për arsye, si p.sh. të sulmoni bagëtinë. Në Francë, një përqindje e caktuar e ujqërve, 19% e tyre, mund të vriten.

Për më tepër, nuk janë të njëjtët persona që mund ta bëjnë këtë. Në Zvicër, janë rojet e kafshëve të egra ata që janë përgjegjës për të shtënat, të njohura si “rregullore”. Në Francë, është ndryshe teksa kreu i departamentit në zyrën franceze për biodiversitetin në Haute-Savoie, Stéphane Anselme-Martin, shpjegon:  “Ne nuk përcaktojmë në vend se si do të merren mostrat. Këto janë protokolle kombëtare. Të shtënat janë nënçmuese: këto janë goditje mbrojtëse që u jepen mbarështuesve për t’u mbrojtur në kushte të caktuara. Ne nuk kemi “mundësi për të qenë në gjendje të ndryshojnë gjërat, ose se ato janë të ndryshme nga një departament në tjetrin. Ne ndjekim këtë protokoll”.

Kufijtë e bashkëpunimit
Vitin e kaluar, një ujk nga një tufë ndërkufitare, ajo e Rizoud, u vra nga ujqërit francezë, ndërsa më pak se katër kilometra larg, në Zvicër, ajo ishte e mbrojtur. Një situatë që mund të përsëritet me rritjen e tufave ndërkufitare dhe që shqetëson Swiss Wolf Group. Sipas përgjegjëses franceze Isabelle Germanier, nëse të shtënat në Francë kryhen gjatë sezonit të shumimit, pasojat mund të jenë të rënda.

“Nëse i marrin prindërit mbarështues në këtë kohë, tufa rrezikon të shpërthejë dhe nëse këta ujqër kanë sjellje të padëshirueshme, duke e shpërndarë tufën rrezikojnë të vijnë t’i zbatojnë këto sjellje në Zvicër”, shpjegon ajo.

Një shqetësim tjetër është se e njëjta kafshë vihet në shënjestër nga të dyja anët e kufirit. Për të parandaluar që dy ujqër të vriten në këtë mënyrë, komunikimi është vendimtar dhe duhet të intensifikohet.