Qytetarët e dyfishtë në Zvicër: Rregullat e cilit shtet duhet të ndiqni?

Nëse keni dy kombësi, mund të jeni të hutuar për ligjet e cilit shtet duhet të ndiqni - atë të Zvicrës apo të shtetit tjetër. Këtu janë disa përgjigje

 

Në vitin 2021 – viti i fundit për të cilin shifrat zyrtare janë të disponueshme – 19 për qind e popullsisë rezidente të përhershme të Zvicrës 15 vjeç e lart kishte shtetësi të dyfishtë. Qytetarët e dyfishtë janë të huajt që marrin nënshtetësinë e vendit të tyre të banimit, duke ruajtur ende shtetësinë e vendit të tyre të origjinës, shkruan The Local, përcjell albinfo.ch.

Kombësia “e parë” më e zakonshme – ajo që mbahet përpara marrjes së pasaportës zvicerane – është italiane, e ndjekur nga francezët dhe gjermanët, pasi shumica e emigrantëve vijnë në Zvicër nga këto vende.

Të dy vendet i konsiderojnë këta njerëz si shtetas të tyre dhe asnjëri nuk i konsideron ata si të huaj, gjë që ndonjëherë mund të shkaktojë një lloj ‘krize identiteti’ – duke mos ditur se ligjet e cilit shtet zbatohen për ta, përcjell tutje albinfo.ch.

Më shumë se gjysmë viti

Për shumicën e shtetasve të dyfishtë në Zvicër, rregullat janë mjaft të thjeshta.

Pavarësisht nga shtetësia e dytë që kanë, nëse vendbanimi i tyre kryesor ligjor është Zvicra (që do të thotë se ata jetojnë këtu të paktën gjashtë muaj dhe një ditë në vit), atëherë zbatohen ligjet zvicerane.

Kjo do të thotë se edhe nëse ata ende kanë lidhje të forta me vendet e tyre të origjinës dhe kalojnë shumë kohë atje, ata janë të detyruar nga rregullat që Zvicra ka në fuqi për qytetarët e saj (si nga lindja ashtu edhe nga natyralizimi) – për shembull, kërkesa për të pasur një polic sigurimi të kujdesit shëndetësor dhe depozitoni dhe paguani taksat dhe kontributet sociale këtu.

Përsa i përket shërbimit ushtarak, të kesh një shtetësi tjetër përveç asaj zvicerane, nuk do të të përjashtojë nga shërbimi ushtarak në Zvicër.

Megjithatë, ka një përjashtim: detyrimi për të shërbyer do të hiqet, me kusht që të mund të tregoni se i keni përmbushur detyrat tuaja ushtarake në vendin tuaj tjetër.

Megjithatë, ka disa situata, të cilat e komplikojnë këtë skenar pak – ose shumë.

Për shembull, nëse jeni një shtetas zviceran i dyfishtë, atëherë duhet të vazhdoni të deklaroni pasuritë tuaja dhe të dorëzoni deklaratat tatimore në atë vend (përveç që ta bëni këtë edhe në Zvicër) – edhe nëse nuk keni jetuar në Shtetet e Bashkuara për një kohë të gjatë dhe mos planifikoni të ktheheni kurrë atje.

E vetmja mënyrë për të hequr dorë nga ky detyrim është të hiqni dorë zyrtarisht nga shtetësia juaj amerikane dhe të mbani vetëm atë zvicerane, një hap drastik që kanë ndërmarrë mijëra shtetas amerikanë në Zvicër dhe vende të tjera.

Një tjetër detyrim që duhet të respektojnë shtetasit e dyfishtë amerikanë, është përdorimi i pasaportës amerikane kur udhëtoni në SHBA.

Edhe nëse zakonisht udhëtoni me pasaportë zvicerane, nuk lejohet ta bëni këtë gjatë udhëtimit në Shtetet e Bashkuara.

Sipas Departamentit Amerikan të Shtetit, “U.S. qytetarët, duke përfshirë shtetasit e dyfishtë, duhet të përdorin një pasaportë amerikane për të hyrë dhe dalë nga Shtetet e Bashkuara.”, përcjell tutje albinfo.ch.

Çfarë rregullash udhëtimi zbaton Zvicra për shtetasit e saj të dyfishtë?

Pa dyshim që është shumë më e lehtë të hysh në vend me pasaportën tënde zvicerane, veçanërisht nëse udhëton me avion.

Kjo sepse nuk do t’ju duhet të rrini në radhë me të huajt e tjerë, veçanërisht pasi aeroportet e Cyrihut dhe Gjenevës tani kanë makineri automatike të kontrollit të pasaportave për qytetarët zviceranë.

Pra, edhe pse nuk po shkelni asnjë ligj (të paktën jo ato zvicerane), nëse udhëtoni me letrat tuaja të identitetit “të tjera” kur mbërrini në Zvicër, paraqitja e pasaportës tuaj specifike për vendin është shumë më e thjeshtë.

Të jetuarit jashtë vendit

Nëse, nga ana tjetër, zgjidhni të banoni kryesisht në vendin tuaj të origjinës dhe të kaloni më pak se gjashtë muaj e një ditë në Zvicër, atëherë duhet të respektoni ligjet e atij vendi — edhe nëse keni edhe pasaportë zvicerane.

Ju nuk jeni të detyruar të blini sigurime mjekësore zvicerane ose të paguani taksa këtu, përveç nëse zotëroni pronë në Zvicër.

Këto kërkesa do t’ju imponohen nga vendi juaj i banimit.

Megjithatë, një e drejtë që do të mbetet është e drejta juaj për të votuar (nga jashtë) në referendumet dhe zgjedhjet kombëtare. Por ju nuk do të jeni në gjendje të votoni në ato kantonale apo komunale.

---