Pse janë të shtrenjta patundshmëritë në Zvicër?

(KEYSTONE/Christian Beutler)

Nëse keni menduar ndonjëherë të blini shtëpi apo apartament në Zvicër, e dini se sa sfiduese, financiarisht, është kjo. Megjithatë, ekzistojnë disa arsye pse patundshmëritë janë kaq të shtrenjta, përcjell albinfo.ch.

Ekziston një paradoks i dukshëm në Zvicër, në një vend që ka një nga GDP-të më të larta për kokë banori në botë dhe është ndër vendet me të ardhurat më të larta të disponueshme për banor, shumë pak njerëz jetojnë në shtëpitë e tyre. Me një normë pronësie prej 42 për qind, Zvicra e pasur mbetet pas vendeve shumë më të varfra evropiane, si Rumania, ku mbi 96 për qind e banorëve kanë një shtëpi, shkruan thelocal.ch, përcjell albinfo.ch.

Pse kaq pak njerëz në Zvicrës blejnë shtëpi?

Një shpjegim mund të jetë se Zvicra është një vend i shtrenjtë për të jetuar dhe kjo arsye sigurisht nuk mund të përjashtohet. Por nëse shikojmë Norvegjinë, një tjetër vend evropian shumë i shtrenjtë dhe me të ardhura të larta, shkalla e pronësisë së banesave atje qëndron në mbi 80 për qind. Kjo do të thotë se kostoja e jetesës sigurisht luan një rol në çmimet e përgjithshme, por, nuk është arsyeja kryesore për koston e lartë të pronave, raporton thelocal.ch, përcjell albinfo.ch.

Zvicra është një vend shumë i vogël, ku toka për ndërtim është e pakët, dhe për rrjedhojë është e shtrenjtë. Ky është veçanërisht rasti në zonat urbane me popullsi të dendur, gjeografia e të cilave vendos kufizime në zgjerimin e tokës. Gjeneva, për shembull, është e strehuar në cepin jugperëndimor të vendit, ku është e lidhur midis Francës dhe Liqenit të Gjenevës. Prandaj, toka për ndërtime të reja është e kufizuar, duke ndikuar jo vetëm pronësinë e shtëpisë, por edhe disponueshmërinë e banesave me qira, si dhe qiratë, shkruan thelocal.ch, përcjell albinfo.ch.

A ka rënie të ndërtimit të objekteve banesore?

Arsye tjetër mund të jetë se më pak apartamente dhe shtëpi po ndërtohen në të gjithë vendin, për disa arsye. Kostoja më e lartë e materialeve është një, por ka edhe të tjera: shumë kantone dhe komuna kanë ligje më të rrepta tani në lidhje me lartësitë e ndërtesave, si dhe urdhëresa më të ashpra për zhurmën për t’u zbatuar. Për rrjedhojë, në vitin 2022, lejet e ndërtimit në Zvicër ranë në nivelin më të ulët në 25 vjet, shkruan thelocal.ch, përcjell albinfo.ch.

Sipas një raporti të marsit 2023 nga Credit Suisse, “aktiviteti i ndërtimit në Zvicër ka qenë në rënie … Midis 2015 dhe 2018, 54,000 apartamente po ndërtoheshin çdo vit. Shifra ekuivalente për vitin 2022 ishte vetëm 45,000”. Për 2023 dhe 2024, “ne parashikojmë prodhimin e banesave prej vetëm 42,000 njësi”. Kjo rënie e ndjeshme e aktivitetit të ndërtimit nënkupton çmime më të larta për pronat në dispozicion, raporton thelocal.ch, përcjell albinfo.ch.

Një arsye tjetër mund të jetë edhe rritja e popullsisë. Popullsia aktuale e Zvicrës është rreth 8.8 milionë banorë, sipas të dhënave të fundit nga Zyra Federale e Statistikave (FSO). “Sa më e lartë të jetë shkalla vjetore e rritjes së popullsisë, aq më e madhe është rritja e çmimeve të pronave,” thuhet në një raport nga platforma konsumatore Moneyland. Rezultati i kësaj rritje demografike është “që pronat e pasurive të paluajtshme priren të vazhdojnë të rriten për sa kohë që Zvicra mbetet një destinacion veçanërisht tërheqës për emigrantët”, shkruan thelocal.ch, përcjell albinfo.ch.

Tjetër arsye mund të jetë edhe norma e hipotekës. Deri rreth një vit më parë, normat 10-vjeçare ishin rreth 1 për qind. Që nga viti 2022, megjithatë, ato u rritën në – në varësi të faktorëve të ndryshëm – 3 përqind ose edhe më shumë për klientët e rinj. Meqenëse norma e hipotekës përcakton se sa kushton për të financuar një pronë, kjo rritje do të thotë që shumë njerëz nuk janë në gjendje të përballojnë një shtëpi, shkruan thelocal.ch, përcjell albinfo.ch.