Frangu i fortë zviceran – e vërtetë apo mit?

Frangu zviceran ka arritur nivelin më të lartë të të gjitha kohëve kundrejt euros. Edhe pse tregtohet me një çmim të paprecedentë CHF 0,95 për euron, frangu i fortë nuk përbën më kërcënim për ekonominë zvicerane, transmeton Albinfo.ch.

Çfarë ka ndryshuar në dhjetë vjetët e fundit?

Më 6 shtator 2011, në orën 10:00, presidenti i atëhershëm i Bankës Kombëtare të Zvicrës (SNB), Philipp Hildebrand, bëri një njoftim të rëndësishëm për mediat: “Me efekt të menjëhershëm, SNB nuk do të tolerojë më një kurs këmbimi euro-frang nën CHF1. 20

”Nëse frangu tregtohet me më pak se 1,20 CHF, ai do të jetë shumë i fortë dhe do të shkaktojë dëme të jashtëzakonshme afatgjatë në ekonominë zvicerane.

Kohët kanë ndryshuar. Për shumë vjet, kursi i këmbimit euro-frang ka qenë nën këtë pikë referimi dhe herën e fundit që kontrolluam ishte deri në 0,95 CHF për euron. Ekonomistët nuk duken më të shqetësuar për dëmin që kjo mund t’i sjellë ekonomisë zvicerane. Si ka ardhur?

Një mbiçmim i fortë ndaj euros

Le të kthehemi në fillim të viteve 2010. Ndërsa kursi minimal i këmbimit të SNB-së ishte në fuqi, euro zakonisht lëvizte rreth 1,20 CHF dhe nuk shkonte shumë përtej saj. Kjo do të thoshte se kostoja për pushime në vendet e tjera evropiane mbeti pak a shumë e njëjtë për zviceranët, ndërsa njerëzit në Eurozonë nuk panë një rritje çmimi për artikujt e eksportit të njohur si orët zvicerane, përcjell Albinfo.ch.

Përmbajtja e jashtme

Kjo ndryshoi kur u hoq kursi minimal i këmbimit në janar 2015 dhe kursi euro-frang ra nën 1,10 CHF. Zviceranët më në fund morën një marrëveshje më të mirë dhe mund të shijonin udhëtimet e tyre të qytetit në Barcelonë me një çmim më të lirë. Në të njëjtën mënyrë, njerëzit në Berlin, për shembull, duhej të gërmonin më thellë për të blerë një orë zvicerane. Këto ishin efektet e vlerësimit të frangut zviceran.

Që nga shtatori 2011, frangu zviceran është mbiçmuar kundrejt euros me rreth 20%. Në pamje të parë, frangu duket i fortë, por gjithçka që shkëlqen nuk është flori.

Një shportë me monedha

Duhet të kemi parasysh se orët zvicerane nuk shiten vetëm në Eurozonë, por në të gjithë botën. Kjo do të thotë se fuqia e frangut nuk varet vetëm nga kursi i këmbimit euro-frang, por edhe nga monedha të tjera, si dollari amerikan, për shembull.

Në skemën e madhe të gjërave, sa i fortë është frangu në krahasim me të gjitha monedhat e tjera të rëndësishme?

Ekonomistët mund t’i përgjigjen kësaj pyetjeje duke llogaritur të ashtuquajturën normë “të ponderuar nga tregtia”. Kjo është tarifa që ne paguajmë për një shportë pazari që nuk është e mbushur me artikuj të zakonshëm si spageti dhe vezë, por me monedha të ndryshme si euro ose dollari amerikan.

Për të kuptuar më mirë idenë e kursit të këmbimit të ponderuar sipas tregtisë, le të marrim shembullin e spagetit dhe vezëve pak më tej: nëse doni të gatuani spageti karbonara, nuk ka rëndësi se sa keni paguar për spageti dhe vezët individualisht. Ajo që ka rëndësi është se sa kushton darka në total.

---