Kujtim Dobruna: Dhuna na çon në pikën pakthim

Situatat si kjo kërkojnë veprime urgjente për t’ju kthyer shpresën dhe besimin qytetarëve të vendit. Situata duhet të deeskalohet përmes ndërtimit të një dialogu të pakusht që trajton në mënyrë të hapur sfidat dhe mospajtimet e brendshme

Këto ditë po kalojmë nëpër një situatë mjaft kritike, e cila mund të përshkallëzohet edhe më shumë. Përdorimi i dhunës qoftë brenda apo jashtë institucioneve po rrezikon të na çojë në pikën e pakthim.

Ka kohë që legjitimiteti i shtetit të Kosovës po cenohet seriozisht si nga brenda ashtu edhe nga jashtë. Cenimi nga brenda po vjen nga mungesa e transparencës institucionale dhe kohezionit politik për çështje të rëndësisë së lartë, nga shkalla e lartë e krimit, korrupsionit, ekstremizmit me frymëzim ideologjik dhe fetar, mungesa e shtrirjes së sovranitetit në tërë territorin e vendit dhe nga forcimi i faktorëve joshtetërorë. Nga jashtë legjitimiteti po cenohet si rrjedhojë e refuzimit të pesë shteteve të BE-së dhe të një pjese tjetër të shteteve anëtare të Kombeve të Bashkuara, përfshirë vendet e BRICS, për t’ia njohur Kosovës të drejtën për ekzistencë. Perceptimi i vazhdueshëm i Kosovës si vatër e krizës, e krimit të organizuar dhe si vend transit i drogës është një tjetër rrethanë cenuese e legjitimitetit.

Në anën tjetër pakënaqësia qytetare me politikën, ekonominë, shëndetësinë, arsimin etj. po vazhdon të rritet me të drejtë. Sikur kemi harruar që një vit më parë ky mllef e kjo pakënaqësi ishte shprehur në formë të migrimit masiv të rreth 100 mijë qytetarëve të vendit. Tani ky mllef mund të shpërthejë brenda, me pasoja të paparashikueshme për shtetin dhe qytetarët e tij.

Ka kohë që mungesa e legjitimiteti ka çuar edhe tek krijimi i ndjenjës së përgjithshme të mungesës së progresit, gjë që ka zbehur përgjegjësinë individuale e grupore ndaj proceseve dhe domosdoshmërisht ka ndikuar në rënien e entuziazmit, optimizmit dhe të besimit në institucione e në të ardhmen e vendit.

Mungesa e besimit dhe ndjenja e regresit, ka ndikim tejet negativ edhe në ekonomi. Në rrethana të pasigurisë politike ndërmarrjet dhe ekonomitë familjare nuk investojnë. Mungesa e investimeve ngadalëson rritjen ekonomike, rritë papunësinë e varfërinë, zvogëlon konsumin dhe rritë rrezikun për destabilizim afatgjatë. Kur mediat ndërkombëtare janë të mbushura me tituj e fotografi të dhunës në Kosovë, investitorët e huaj nuk kanë gatishmëri të vijnë.

Prandaj, situata si kjo kërkojnë veprime urgjente për t’ju kthyer shpresën dhe besimin qytetarëve të vendit. Situata duhet të deeskalohet përmes ndërtimit të një dialogu të pakusht që trajton në mënyrë të hapur sfidat dhe mospajtimet e brendshme. Në këtë dialog duhet të mbretërojë arsyeja e shëndoshë, që mospajtimet të zgjidhen pranë tavolinës në tolerancë të plotë e respekt të ndërsjellë, ashtu siç i ka hije një shoqërie të qytetëruar e demokratike.

Çdo vonesë në ndërtimin e një kohezioni të brendshëm politik do të na çojë drejt një momenti kritik, ku reagimi qytetar do të bëhet i pashmangshëm e pasojat të paparashikueshme.

Kujtim Dobruna është udhëheqes i Nismës Ekonomike për Kosovën (www.eciks.org). Ky artikull është shkruar enkas për albinfo.ch