Vetëm një e katërta e zviceranëve besojnë se pensioni i pleqërisë do të jetë i sigurt brenda 20 vjetësh

(KEYSTONE/Christof Schuerpf)

Sistemi zviceran i pensioneve po tregon shenja të brishtësisë në rritje, sipas një studimi të publikuar të enjten nga firma konsulente VermögensZentrum (VZ). Besimi i publikut në skemën shtetërore të pensioneve të pleqërisë është afërsisht 25%.

Përfitimet e pritura të pensioneve kanë rënë me 16% që nga viti 2002, ekuivalente me një ulje prej 12,260 CHF në vit për një punonjës që fiton 120,000 CHF.

Arsyeja kryesore për këtë rënie është ulja e ndjeshme e përfitimeve të paguara sipas shtyllës së dytë, e cila përbëhet nga planet e pensioneve profesionale, ndërsa pensioni shtetëror i pleqërisë është rritur. Ndërkohë, mosbesimi i publikut ndaj sistemit të pensioneve të pleqërisë po rritet dhe shumica e popullsisë vazhdon të kundërshtojë rritjen e moshës së daljes në pension.

Raporti i publikuar të enjten merr si shembull një 55-vjeçar me të ardhura vjetore prej 120,000 CHF. Në moshën 65 vjeç, ky punonjës do të jetë në gjendje të llogarisë në një pension vjetor prej 62,660 CHF. Në vitin 2002, shifra ishte dukshëm më e lartë, në 74,920 CHF.

Një faktor kyç është rënia e ndjeshme e përfitimeve të fondit të pensioneve, të cilat kanë rënë me 40% gjatë së njëjtës periudhë. Në të njëjtën kohë, pensioni i pleqërisë është rritur me një të tretën, duke arritur në 32,760 CHF, duke përfshirë pagesën e 13-të mujore, e cila do të paguhet për herë të parë në fund të vitit 2026.

Arsyeja për këtë çekuilibër qëndron në tendencat kontrastuese të dy sistemeve. Ndërsa skema e pensioneve të pleqërisë është rregulluar për inflacionin, norma e konvertimit e përdorur për të llogaritur pensionet e shtyllës së dytë është ulur vazhdimisht: norma mesatare ka rënë nga 6% një dekadë më parë në 5.26% aktuale.

Fondet e pensioneve e kanë ulur këtë normë për t’u përballur me rritjen e jetëgjatësisë dhe normat vazhdimisht të ulëta të interesit, duke stabilizuar kështu bilancet e tyre, por në kurriz të shumave të pensioneve për pensionistët.

Rezultati është se pensionet tani mbulojnë një pjesë gjithnjë e më të vogël të pagës përfundimtare të një personi. Dikush që fiton 100,000 CHF në vit tani do të marrë një pension që arrin në rreth 51% të pagës së tij të fundit, krahasuar me 62% në vitin 2002.

Hendeku zgjerohet për ata që fitojnë më shumë: një punëtor me një pagë prej 150,000 CHF do të zbulojë se pensioni i tij mbulon vetëm 42% të pagës së tij të fundit, krahasuar me 58% 24 vjet më parë, shkruan swissinfo. Këto shifra – siç theksojnë autorët e studimit – devijojnë ndjeshëm nga objektivi fillestar i sistemit me tre shtylla, i cili parashikonte që pensionet nga shtylla e parë dhe e dytë së bashku do të garantonin 60% të të ardhurave të fundit, transmeton albinfo.ch.

Rënia e besimit të publikut në sistemin e pensioneve

Studimi gjithashtu thekson një rënie të besimit të publikut në sistem. Vetëm një e katërta e të anketuarve besojnë se pensionet e pleqërisë do të jenë të sigurta pas 20 vjetësh, ndërsa besimi në fondet e pensioneve është në 30%. Shqetësimet kryesore për të ardhmen mbeten kostot në rritje të kujdesit për të moshuarit dhe kujdesit afatgjatë, si dhe qëndrueshmëria financiare e skemës së pensioneve të pleqërisë.

Pavarësisht këtyre shqetësimeve, një shumicë e qartë (68%) e hedh poshtë idenë e rritjes së moshës standarde të daljes në pension. Qeveria zvicerane po mbështetet në reformën e pensioneve të pleqërisë të vitit 2030 për të gjetur një zgjidhje, por çështja mbetet tërësisht në duart e procesit politik.

Pavarësisht klimës së pasigurisë, rreth 58% e të anketuarve janë të bindur se do të jenë në gjendje të ruajnë standardin e tyre të jetesës në pension falë një kombinimi të skemës së pensioneve të pleqërisë, fondit të tyre të pensioneve dhe aseteve personale.