Media zvicerane: Pse Prishtina po përjeton një “bum” ndërtimesh

Në Prishtinë, ndërtesat po mbijnë si kërpudhat. Ka arsye kulturore dhe ekonomike për bumin.

Media zvicerane SRF, ka shkruar për ndërtimet në kryeqytetin e Kosovës, në Prishtinë.

Ky është artikulli i plotë:

Lirik Qerimi dëshiron të blejë një shtëpi së shpejti. Piloti 23-vjeçar është zhvendosur në Prishtinë për punën e ëndrrave të tij dhe jeton në një apartament modern me qira.

Dëshira për një shtëpi është thellësisht e rrënjosur në kulturën e Kosovës, thotë ai: “Ndoshta nuk ka asnjë vend tjetër në botë me një shkallë më të lartë të pronësisë së shtëpisë”, thotë Qerimi. Në fakt, vlera është shumë mbi 90 përqind.

Në të kaluarën, njerëzit në Kosovë shpesh jetonin si familje të mëdha në disa breza nën të njëjtën çati. Ndërkohë, modeli i familjes së vogël ka mbizotëruar. Por dëshira për një shtëpi ka mbetur. Kjo është një arsye për bumin e ndërtimit.

Një tjetër është tërheqja e kryeqytetit. Shumë, si Lirik Qerimi, zhvendosen këtu për punën. Kjo çon në vështirësi në rritje: Infrastruktura nuk mund të përballojë, rezultati është një kaos trafiku me bllokime të gjata trafiku.

Sipërmarrësi Gani Zymberi e udhëheq pilotin e interesuar nëpër një apartament të gjerë. Ajo është në një ndërtesë të re pothuajse të përfunduar në Prishtina e Re, një lagje e re e qytetit. Piloti i ri është i emocionuar.

Megjithatë, pagesa prej 1850 eurosh për metër katror duhet të jetë e vështirë, thotë ai, dhe çmimi ka të ngjarë të rritet më tej. “Në dy ndërtesat e ardhshme, metri katror do të kushtojë të paktën 150 euro më shumë”, llogarit Zymberi.

Me paga mujore më pak se një mijë euro në Kosovë, një çmim krenar, por tani normal në kryeqytet. Çmimet e pasurive të paluajtshme po rriten vazhdimisht. Sipas vlerësimeve, çmimi për metër katror në Prishtinë është dyfishuar midis viteve 2014 dhe 2024.

Një nxitës është edhe diaspora e madhe. Paratë e fituara në Zvicër ose Gjermani investohen në apartamente. Ai shiti rreth një të tretën e shtëpive të tij te njerëzit nga diaspora, thotë Zymberi. Apartamentet shërbejnë si shtëpi të dyta ose si një investim për të ardhmen.

Lagjja e re e Prishtina që po shfaqet synon të lehtësojë qendrën e mbingarkuar, shpjegon arkitekti Bledion Baraliu: “Ministritë dhe institucionet e tjera do të zhvendosen në periferi të qytetit.”

Me zhvillimin e zonës së re, lëshimet e bëra nga e kaluara mund të korrigjohen. Për shembull, mund të merret në konsideratë transporti publik, i cili deri më tani mezi ka ekzistuar. Për një kohë të gjatë, në Prishtinë mbretëroi një rritje e egër. Ndërtesat u ndërtuan pa planifikim, shpesh edhe pa leje ndërtimi. Por ato kohë kanë mbaruar kryesisht.

Arkitekti sheh një kapitull të ri në zhvillimin e vendit. Në periudhën e parë pas luftës 25 vjet më parë, njerëzit kishin nevojë për një çati mbi kokë. Tani është shfaqur njëfarë prosperiteti, i cili i lejon atij të ndërtojë dhe zhvillojë zona më të mëdha. Kjo është një arsye tjetër për bumin aktual, fundi i të cilit nuk është ende i parashikueshëm.

---