Çmimi i naftës godet rritjen ekonomike më shumë se sa pritej

Instituti Ekonomik KOF i ETH Zurich ka ulur parashikimin e rritjes ekonomike për Zvicrën për këtë vit, nga 1.0 për qind në 0.8 për qind.

Sipas KOF, arsyeja kryesore për këtë ulje është rritja e çmimeve të naftës, e shkaktuar nga lufta në Iran, e cila po ndikon më fort se sa ishte parashikuar në perspektivën ekonomike.

Megjithatë, instituti thekson se aktualisht nuk ka rrezik për rritje të inflacionit.

Ekonomistët e KOF tani presin që ekonomia zvicerane të rritet vetëm 0.8 për qind këtë vit, krahasuar me parashikimin e mëparshëm prej 1.0 për qind. Edhe për vitin 2027, parashikimi është rishikuar në ulje, nga 1.7 në 1.5 për qind të rritjes reale të PBB-së (pa përfshirë ngjarjet sportive ndërkombëtare).

Për krahasim, ekonomia e Zvicrës është rritur mesatarisht me rreth 1.8 për qind në vit në plan afatgjatë, ndërsa një rritje mbi mesataren është regjistruar për herë të fundit në vitin 2022.

Sipas KOF, rritja e ngadalësuar aktuale lidhet drejtpërdrejt me çmimet e larta të naftës. Lufta në Iran dhe rritja e mëtejshme e çmimeve të energjisë po ndikojnë më rëndë në perspektivën ekonomike sesa ishte vlerësuar më parë.

Megjithatë, situata mund të përkeqësohet edhe më tej. Në parashikimet aktuale, KOF ka supozuar një çmim mesatar të naftës prej rreth 93 dollarësh për fuçi këtë vit dhe rreth 81 dollarë në vitin 2027. Në një skenar më negativ, ku çmimi arrin rreth 130 dollarë këtë vit dhe afro 100 dollarë vitin e ardhshëm, pamja ekonomike do të ishte dukshëm më e zymtë.

Në këtë rast, rritja ekonomike mund të binte në vetëm 0.5 për qind në vitin 2026 dhe 1.0 për qind në 2027. Nga ana tjetër, një marrëveshje e shpejtë në Lindjen e Mesme dhe ulja e çmimeve të naftës do të përmirësonte perspektivën. Aktualisht, çmimi i naftës është nën 80 dollarë për fuçi.

Pavarësisht këtyre zhvillimeve, KOF nuk pret rritje të inflacionit. Edhe në skenarin me çmime shumë të larta të naftës, inflacioni pritet të arrijë vetëm 1.3 për qind, dukshëm nën kufirin prej 2 për qind që konsiderohet i pranueshëm nga Banka Kombëtare e Zvicrës (SNB).

Konsumi po dobësohet

Sipas institutit, çmimet e larta të naftës po ndikojnë negativisht në shpenzimet e konsumatorëve, të cilat më parë kanë qenë një shtyllë e qëndrueshme e ekonomisë. Edhe pse treguesit për tremujorin aktual sugjerojnë një rimëkëmbje të kujdesshme, KOF parashikon që konsumi privat do të mbetet i dobët për shkak të presioneve inflacioniste, rritjes së kursimeve dhe situatës së dobët në tregun e punës.

Instituti parashikon një normë papunësie prej 3.1 për qind për vitin 2026, e cila pritet të mbetet e lartë edhe në vitin 2027.

Sipas ekspertëve të KOF, rreziqet negative në përgjithësi peshojnë më shumë se ato pozitive në këtë perspektivë ekonomike. Ata përmendin si faktorë kryesorë një përshkallëzim të mundshëm në Lindjen e Mesme dhe vazhdimin e mosmarrëveshjeve tregtare me SHBA-në.

Probleme të tjera ekonomike përfshijnë investimet e ulëta të kompanive dhe dobësinë e kërkesës së huaj në sektorin e eksporteve. Rimëkëmbja pritet vetëm me një stabilizim gradual të situatës gjeopolitike dhe ulje të presionit në çmimet e energjisë.

---