Pse gjithnjë e më shumë njerëz po fitojnë shtetësi në vendet evropiane

Numri i personave që fitojnë shtetësinë e një vendi evropian është rritur ndjeshëm krahasuar me një dekadë më parë. Ekspertët thonë se ky trend është përshpejtuar vitet e fundit për shkak të faktorëve të ndryshëm.

Numri i personave që fituan shtetësinë e një vendi të BE-së në vitin 2024 është rritur me 55 përqind krahasuar me vitin 2014.

Në vitin 2024, pothuajse 1.2 milion njerëzve iu dha shtetësia në vendet e BE-së, krahasuar me 762,100 në vitin 2014, sipas zyrës statistikore të BE-së, Eurostat. Të dhënat i referohen fitimit të shtetësisë nga popullsia rezidente, jo nga rrugë të tjera si prejardhja ose martesa. Edhe në lidhje me vitin 2023, Eurostat regjistroi një rritje prej 12 përqind në vitin 2024.

Shumica dërrmuese e shtetësive të reja u dhanë nga Gjermania (288,700), Spanja (252,500) dhe Italia (217,400), e ndjekur nga Franca (103,700) dhe Suedia (63,000).

“Kur e zmadhojmë pak pamjen dhe i hedhim një vështrim 17 viteve të fundit… shohim se numrat janë rritur kryesisht gradualisht, por më intensivisht që nga viti 2021”, thotë Maarten Vink, bashkëdrejtor i Observatorit Global të Shtetësisë në Institutin Universitar Evropian në Firence.

Disa faktorë kontribuan në këto zhvillime, shpjegon Vink në një postim në blog.

“Shkalla e marrjes së shtetësisë drejtohet, para së gjithash, nga faktorë demografikë, siç është mbërritja e grupeve të emigrantëve që mund të supozohet se janë veçanërisht të interesuar për natyralizim”, thotë ai.

Numrat aktualë të shtetësisë pasqyrojnë kështu mbërritjen e refugjatëve nga Siria në vitin 2015, të cilët tani janë të kualifikuar për natyralizim. Në vitin 2024, shtetasit sirianë përbënin 29 përqind të natyralizimeve në Gjermani, 20 përqind në Austri dhe 16 përqind në Suedi.

Profesor Vink thotë se “ende ka një efekt Brexit”. “Ndërsa jemi qartësisht mbi kulmin e 30 mijë natyralizimeve të Brexit në vitin 2019, ende kishte më shumë se 10 mijë shtetas britanikë që fituan shtetësi evropiane në vitin 2024. Krahasuar me disa mijëra natyralizime britanike para vitit 2016, kjo mbetet një rritje e konsiderueshme”, shtoi ai.

“Pasi qytetarët e Mbretërisë së Bashkuar pushuan së qeni shtetas të Bashkimit Evropian, shumë u përpoqën të riparonin humbjen e të drejtave të tyre duke fituar shtetësinë e një shteti anëtar të BE-së (kryesisht shtetësinë irlandeze përmes prejardhjes)”, thotë Vink, e cila, sipas tij, u dha atyre britanikëve të drejtat e tyre të BE-së.

“Shpërblimi i marrjes së shtetësisë kombëtare përcaktohet fuqimisht nga përfitimet e shtetësisë së BE-së”, thotë ai.

Në Danimarkë dhe Qipro, britanikët ishin grupet më të mëdha të shtetasve jo-BE që fituan shtetësi në vitin 2024, dhe në Irlandë, Letoni, Luksemburg, Maltë, Sllovaki dhe Zvicër ata ishin ndër pesë të parët, raporton thelocal, transmeton albinfo.ch.

Në vitin 2024, Gjermania miratoi ligjin e ‘modernizimit’ të shtetësisë, i cili uli nga tetë në pesë vjet kërkesën e qëndrimit për t’u natyralizuar dhe lejoi shtetësinë e dyfishtë (më parë e mundur vetëm për qytetarët e BE-së). Sipas Profesor Vink, kjo mund të ketë luajtur një rol në numrin e natyralizimeve midis shtetasve turq, i cili u dyfishua në Gjermani në vitin 2024, nga 10,735 në vitin 2023 në 22,520 në vitin 2024.

Suedia ishte vendi me shkallën më të lartë të natyralizimit, numri i njerëzve që fituan shtetësi në krahasim me numrin e banorëve të huaj, e ndjekur nga Spanja.

Megjithatë, Profesor Vink thotë se kjo shifër duhet të lexohet “me një dozë të shëndetshme kujdesi” pasi Eurostat “përfshin të gjitha mënyrat e fitimit dhe jo vetëm natyralizimet” krahasuar “me të gjithë jo-shtetasit dhe jo vetëm ata që kanë të drejtë për natyralizim”.

“Shkalla e lartë e Suedisë me siguri pasqyron një politikë të shtetësisë që (deri më tani, ndërsa ndryshimet po miratohen në ligj) ofronte një rrugë shumë të arritshme për shtetësi për emigrantët. Dhe, në të kundërt, shkallët e ulëta në shtetet baltike, Bullgari dhe Austri pasqyrojnë rrugë kufizuese për shtetësi për banorët e huaj”, komentoi ai.

Rritjet më të mëdha në Danimarkë dhe Gjermani

Rritja e përgjithshme e natyralizimeve në vitin 2024 krahasuar me vitin e kaluar ishte për shkak të më shumë natyralizimeve në terma absolutë në Gjermani (88,900 më shumë se në vitin 2023), Spanjë (12,300) dhe Francë (6,400), ndërsa rënie të ndjeshme u vunë re në Rumani (minus 8,500) dhe Suedi (minus 4,800).

Në Suedi, 63,000 personave iu dha shtetësia në vitin 2024 krahasuar me 67,800 në vitin 2023. Kjo pasoi një kulm prej 92,200 në vitin 2022, por numri është ende shumë më i lartë se 43,500 në vitin 2014.

Në terma relativë, rritja më e madhe u regjistrua në Danimarkë (86 përqind), me një total prej 6,300 shtetësish të dhëna krahasuar me 3,400 në vitin 2023.

Në të gjithë bllokun, shumica dërrmuese e njerëzve që morën shtetësi ishin nga jashtë BE-së (88 përqind).

Rritje të tjera të mëdha u regjistruan në Sllovaki (59 përqind), Gjermani (44 përqind) dhe Maltë (39 përqind), ndërsa rëniet më të mëdha ndodhën në Rumani (minus 68 përqind), Estoni dhe Hungari.

Pavarësisht kufizimeve mbi shtetësinë e dyfishtë, Austria gjithashtu mirëpriti më shumë qytetarë, me 13,000 natyralizime në vitin 2024 krahasuar me 11,900 në vitin 2023 dhe 7,600 dhjetë vjet më parë.

Në Norvegji dhe Zvicër, numri i natyralizimeve ra në vitin 2024 krahasuar me vitin 2023, por ishte më i lartë se në vitin 2014. Norvegjia u dha shtetësi 27,500 personave në vitin 2024, një rënie nga 37,300 në vitin 2023, por më shumë se 15,900 në vitin 2014. Për Zvicrën, rënia ishte nga 41,200 në vitin 2023 në 39,900 në vitin 2024, dhe 32,800 të regjistruar dhjetë vjet më parë.

Grupet më të mëdha të qytetarëve të rinj të BE-së ishin nga Siria (110,100), Maroku (97,100) dhe Shqipëria (48,000), të ndjekura nga Turqia (41,300) dhe Rumania (39,900).

---