Problemi më i madh botëror me sistemin kompjuterik, kush duhet të paguaj?

Foto: Zurich Airport

Trafiku ajror u kufizua ndjeshëm në shumë vende, miliona kompjuterë ishin jashtë shërbimit. Pas prishjes së madhe të teknologjisë së informacionit në mbarë botën, lind pyetja: kush do të paguajë për dëmin e madh ekonomik?

Në rast të një sulmi hakeri, sigurimi kibernetik do të hynte. Por shkaktari ishte një përditësim nga një prej kompanive kryesore të sigurisë së IT në botë: Crowdstrike.

Prandaj, kompanitë nuk mund të presin që sigurimi i tyre të mbulojë çdo dëm që ndodh. “Kushtet tona të përgjithshme për sigurimin kibernetik përjashtojnë në mënyrë eksplicite dëmin e shkaktuar nga një mosfunksionim si rezultat i një instalimi të ri – duke përfshirë përditësimet, lëshimet, arnimet dhe kështu me radhë,” shpjegon Helvetia Insurance kur pyetet.

Disa kompani sigurimesh gjithashtu mbulojnë gabimet njerëzore kur merren me sistemet e TI-së nëse kërkohet. Por në rastin aktual, një funksion brenda përditësimit dështoi – dhe kjo vështirë se është e sigurueshme.

Rregullimi i problemit do të sjellë gjithashtu kosto: Crowdstrike me sa duket nuk është në gjendje të rivendosë nga distanca kompjuterët dhe sistemet në kompanitë e prekura. Specialistët duhet të rivendosin pajisjet individualisht. Kjo kushton kohë dhe para. Në varësi të burimeve në dispozicion, kompanive mund t’ju duhet të punësojnë staf të jashtëm të IT-së për ta bërë këtë.

Rrjedhimisht, kompanitë e prekura ka të ngjarë t’i afrohen Crowdstrike. Meqenëse kompania e sigurisë ka përjashtuar një sulm kibernetik, “çdo pretendim sigurimi ka të ngjarë të jetë pretendim përgjegjësie ndaj ofruesit të prekur”, sipas Helvetia Insurance. Kompania e sigurimeve të Crowdstrike ka të ngjarë të ketë shumë për të pritur.

Sigurimi kibernetik nuk paguhet automatikisht në rast dëmtimi të shkaktuar nga sulmet e hakerëve ose gabimi njerëzor: Në varësi të politikës, mund të zbatohet një periudhë pritjeje prej 10 ose 24 orësh, për shembull. Vetëm atëherë do të mbulohen dëmet. Një kufizim i gjatë mund të lindë, për shembull, nëse hakerat kanë të dhëna të koduara në sistemin e brendshëm të kompanisë dhe kërkojnë një shpërblim.

Dhe pastaj janë të gjithë pasagjerët e linjës ajrore, nisja e të cilëve u vonua ndjeshëm ose fluturimi i të cilëve u anulua fare për shkak të defektit në IT. Falë një rregulloreje të BE-së, këta pasagjerë kanë të drejtë për transport alternativ, për të cilin kompania ajrore duhet të paguajë.

Është e vështirë të parashikohet shkalla e dëmit të shkaktuar nga ndërprerja globale e IT. Profesori Alan Woodward nga Universiteti i Surrey paralajmëron në Telegraph se dëmi mund të shkojë në miliarda.

“Kur ransomware i njohur si NotPetya goditi Maersk, për shembull, i kushtoi asaj kompanie miliarda në bilancin e saj”, tha ai.