Referendumi i rëndësishëm për të moshuarit në Zvicër

E para do të rriste moshën e daljes në pension me një vit në 66 deri në vitin 2032 dhe më pas do ta lidhte atë me jetëgjatësinë përtej asaj date

Këtë javë, lista e referendumit u shpall për 3 mars 2023. Do të ketë dy vota për sistemin shtetëror të pensioneve të Zvicrës. Njëra synon të trajtojë krizën e afërt të financimit, duke zgjatur moshën e daljes në pension dhe tjetra synon të zbusë varfërinë e moshës së vjetër, duke rritur pagesat pa një plan për të paguar për të, shkruajnë mediat zvicerane, përcjell albinfo.ch.

E para do të rriste moshën e daljes në pension me një vit në 66 deri në vitin 2032 dhe më pas do ta lidhte atë me jetëgjatësinë përtej asaj date. Nëse jetëgjatësia rritet me një vit, atëherë mosha e daljes në pension do të rritet me 0.8 vjet. Ndërsa propozimi është strukturuar rreth trajtimit të rritjes së jetëgjatësisë, ndryshimi demografik në popullatë është një sfidë financiare shumë më urgjente. Edhe pa asnjë ndryshim në jetëgjatësinë, numri i përfituesve në raport me taksapaguesit pritet të rritet ndjeshëm. Dhe kjo mund të shtojë ndjeshëm barrën tatimore për të rinjtë, diçka që organizatorët argumentojnë se është e padrejtë, përcjell tutje albinfo.ch. 

Referendumi i dytë u kërkon votuesve të miratojnë një plan për rritjen e pensioneve shtetërore me afro 8% duke paguar një muaj suplementar të 13-të. Organizatorët thonë se paratë shtesë nevojiten për të mbuluar kostot në rritje të jetesës, qiranë, sigurimin shëndetësor dhe kostot e energjisë elektrike në veçanti. Inflacioni në vitin 2023 ishte 2.1%. Megjithatë, plani nuk përmend se nga do të vinin paratë për të financuar pagesën shtesë. Në realitet, opsionet e financimit janë ndoshta rritja e taksave (TVSH, taksat sociale etj) ose një moshë pensioni e mëvonshme, të dyja opsione jopopullore. Në një farë mase, propozimi është vetëm gjysma e propozimit. Shpenzimi i parave është një gjë, financimi është tjetër. 

---