BBC: Macron fitoi, por Franca u përça

Pse fitorja historike e Macron ka polarizuar Francën?

Emmanuel Macron ka fituar edhe pesë vjet të tjera si president i Francës pas një fitoreje bindëse ndaj rivales Marine Le Pen, e cila megjithatë siguroi pjesën më të madhe të votave për të djathtën ekstreme, përcjell albinfo.ch.

Ai fitoi me 58.55% me 41.45%, një diferencë më e madhe se sa pritej.

Udhëheqësi i qendrës u tha mbështetësve të ngazëllyer në këmbët e Kullës Eifel se tani zgjedhjet kishin përfunduar, dhe se ai do të ishte një “president për të gjithë”.

Ai është presidenti i parë në detyrë në 20 vjet që rizgjedhet.

Pavarësisht humbjes së saj, zonja Le Pen, 53 vjeçe, tha se pjesa e saj e konsiderueshme e votës ende shënonte një fitore, shkruan BBC.

Marine Le Pen mori drejtimin e partisë së themeluar nga babai i saj Jean-Marie Le Pen në 2011 në një përpjekje për ta bërë atë të zgjidhshme.

Ajo fitoi më shumë se 13 milionë vota të dielën, në një platformë të uljes së taksave për të trajtuar koston e lartë të jetesës, një ndalim të mbajtjes së shamisë myslimane në publik dhe një referendum mbi kontrollet e imigracionit.

“Duhet gjetur një përgjigje për zemërimin dhe mosmarrëveshjet që bënë që shumë nga bashkatdhetarët tanë të votojnë për të djathtën ekstreme”, tha Macron në fjalimin e tij të fitores.

Emmanuel Macron pa dyshim do të fillojë këtë mandat të dytë, duke premtuar një lloj të ri qeverisjeje. Ai do të jetë më shumë dëgjues. Ai e di se ka ‘plagë’ që duhet të shërohen. Problemi është se ai ka thënë një gjë të tillë më parë, dhe shumë njerëz thjesht nuk e besojnë atë.

Përpara kritikave, është e drejtë të pranohet ajo që ka arritur Presidenti Macron. Nuk po bëhet mjaftueshëm për këtë, por kjo është hera e parë që një president qeverisës i Republikës së Pestë, rizgjidhet. Po, presidentët e kanë mbajtur Elysee edhe më parë dy herë. Por si François Mitterrand në 1988 dhe Zhak Shirak në 2002 ishin efektivisht në opozitë në periudhën para votimit. Mitterrand dhe Chirac ishin politikisht të pafuqishëm, por vota vendosi në favor të tyre. Sa i përket fitores së Charles de Gaulle në 1965, ai kurrë nuk ishte zgjedhur nga populli në radhë të parë.

Pra, Emmanuel Macron është presidenti i parë në kohët moderne që pasi ka drejtuar për një mandat të plotë çdo aspekt të politikës së jashtme dhe të brendshme, ka fituar sërish besimin e popullit. Rezultatet sugjerojnë ka miliona francezë të shtresës së mesme që mendojnë se Emmanuel Macron nuk ka qenë aspak një president i keq. Këta njerëz vlerësojnë se papunësia nuk është më një çështje politike, kryesisht për shkak të reformave të Macron. Ata mendojnë se ai e ka menaxhuar siç duhet pandeminë e Covid-19 dhe mendojnë se shtyrja e moshës së pensionit është e pashmangshme.

Dhe ata mendojnë se nën drejtimin e Macron Franca mund të aspirojë të marrë drejtimin në Evropë, në një kohë kur vizioni i tij për autonomi më të madhe ushtarake dhe ekonomike për BE-në po duket gjithnjë e më i rëndësishëm. Kontrasti në këtë front me Marine Le Pen nuk mund të ishte më i fortë. Këta njerëz mund të mos e pëlqejnë veçanërisht Emmanuel Macron, por e respektojnë atë. Sidoqoftë, aspekti i dytë i metodologjisë së Macron është më problematik dhe këtu hyjnë paralajmërimet. Pesë vjet më parë, Macron bëri një lojë të shkëlqyer për gjendjen e politikës moderne.

Ai shkatërroi çiftin e vjetër të konservatorëve dhe socialdemokratëve dhe instaloi një sistem qeverisjeje shumë të personalizuar dhe shumë të përqendruar nga Elysee. Por zgjedhjet kanë demonstruar edhe diçka tjetër: se gjithnjë e më shumë njerëz në Francë janë të përgatitur të ndeshen me “ekstremët”. Shumë prej këtyre votuesve, veçanërisht miliona që zgjodhën kandidatin e së majtës ekstreme Jean-Luc Mélenchon, tani duan hakmarrje. Ata shpresojnë se mund ta bëjnë këtë në zgjedhjet parlamentare që do të mbahen në qershor. Por nëse kjo nuk funksionon, ata ëndërrojnë për një “raund të tretë” në shtator, me anë të protestave.

Emmanuel Macron pa dyshim do të fillojë këtë mandat të dytë duke premtuar një lloj të ri qeverisjeje. Ai do të jetë më shumë dëgjues. Ai e di se ka ‘plagë’ që duhet të shërohen. Problemi është se ai ka thënë një gjë të tillë më parë, dhe shumë njerëz thjesht nuk e besojnë atë.

“Këto zgjedhje jo vetëm që treguan se vendi është ndarë në dy Franca, por gjithashtu zbuluan një tendencë në rritje për herë të parë që njerëzit të thonë se kampi i kundërt nuk është legjitim. Zgjedhjet e kaluara kanë përfunduar me fitoren e një Presidenti që e donin të gjithë, nuk jam e sigurt nëse këtë herë është njësoj,”- tha komentatorja Natacha Polony.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

 

---