Historia e 1 gushtit, Dita Kombëtare e Zvicrës

Pse mbahet më 1 gusht dhe çfarë përkujton? Ja çfarë duhet të dini

Data e 1 gushtit shënon atë që shikohet në ditët e sotme si fillimin e rrugës së konfederatës zvicerane më 1291.

Në fillim të gushtit të atij viti – data e saktë nuk dihet, dhe madje edhe viti diskutohet nga disa – njerëzit e asaj që tani janë kantonet zvicerane të Uri, Schwyz dhe Nidwalden u bashkuan për të siguruar autonominë e tyre përballë kërcënimeve nga fuqitë e huaja pas vdekjes së Perandorit Rudolf I të Habsburgut, shkruan Wordradio.ch, përcjell albinfo.ch.

Këto tre kantone të nënshkruara në Kartën Federale (ose “Letrën e Aleancës”) e cila, i panë ata duke premtuar se “do të ndihmojnë njëri-tjetrin me çdo mënyrë të mundshme kundër një dhe të gjithë atyre që mund të shkaktojnë mbi to dhunë ose padrejtësi brenda luginave të tyre”.

Refuzimi i ndikimit të huaj

Në statut, të tre komunitetet u bashkuan për të refuzuar “gjyqtarët e huaj” dhe shprehen rregullat për mosmarrëveshjet civile dhe penale.

Gjatë shekujve në vazhdim, këtyre tre kantoneve origjinale u bashkuan nga të tjerët për t’u bërë përfundimisht konfederata moderne zvicerane e 26 kantoneve që njohim sot, përcjell tutje albinfo.ch.

Në fakt, karta e 1291, e cila u shkrua në gjuhën latine, zuri vendin e vet si dokumenti themelues i Zvicrës në fund të 1800, si pjesë e një stërvitjeje ndërtimi kombëtar.

Kombi

Sipas qeverisë zvicerane, Këshilli Federal në atë kohë dëshironte të lidhte konfederatën moderne zvicerane, e cila u formua nga kushtetuta e vitit 1848, me Konfederatën e Vjetër Zvicerane.

Kjo konfederatë u pa se e kishte origjinën e saj në luginat e thella të Zvicrës qendrore.

Karta gjithashtu është bërë gjithashtu e lidhur ngushtë me legjendën e të ashtuquajturit Betimi Rütli në të cilin komunitetet e pavarura dhe “liridashëse” të Uri, Schwyz dhe Unterwalden thuhet se janë betuar për besnikëri me njëri-tjetrin në livadhin e Rütli, sipër liqenit Luzern në vitin 1307, përcjell tutje albinfo.ch.

Festimet zyrtare (por me pak rëndësi) për Ditën Kombëtare të Zvicrës mbahen tani në livadhin e Rutli çdo 1 gusht.

Ky përdorim i historisë për të ndihmuar në krijimin e kombit modern zviceran për të pasqyruar zhvillimin në të gjithë Evropën, ndërsa shtetet e kombeve të reja u tërhoqën në mite të thella kombëtare në përpjekje për të fituar legjitimitet.

Më 1891, festimet u mbajtën në Zvicër për të shënuar 600 vjet që nga Karta Federale dhe në 1899, 1 gusht u bë Dita Kombëtare e Zvicrës – megjithëse nuk u bë një festë publike zyrtare kombëtare deri më 1994.

‘Larg revolucionarit’

Qeveria Zviceriane vëren se Karta Federale u rrit në rëndësi në vitet 1930 pasi vendi u përball me kërcënimin nazist në Gjermani.

Por qeveria e pranon që dokumenti nuk ishte një veprim “revolucionar i vetëvendosjes nga fshatarësia”. Përkundrazi, bëhej fjalë për mbrojtjen e status quo-së dhe pozicionin e elitave vendase përballë presionit të jashtëm.

Pavarësisht nga rëndësia e tij historike apo natyra e tij revolucionare, statuti dhe Betimi i Rütli tani kanë një vlerë të madhe simbolike në një vend që është ende i pavarur.

---