Ku të vendosen azilkërkuesit me sjellje problematike? Pilot projekto në Zvicër shkakton polemika

Për vite me radhë, Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) në Zvicër ka kërkuar zgjidhje për akomodimin e azilkërkuesve që shfaqin sjellje problematike, prishin rendin ose pengojnë funksionimin normal të qendrave të pritjes.

Një projekt pilot në Flumenthal, në kantonin Solothurn, synon të krijojë një zgjidhje të re: azilkërkuesit që konsiderohen problematikë do të vendosen në një sektor të veçantë brenda së njëjtës qendër federale të azilit.

Por projekti ka hasur në kundërshtime të forta, veçanërisht në komunën fqinje Deitingen.

Frika për sigurinë

Kryetari i degës së FDP-së në Deitingen, Christian Scheuermeyer, kundërshton idenë e ndarjes së azilkërkuesve brenda qendrës. Sipas tij, kjo nuk e zgjidh problemin e sigurisë.

Ai shqetësohet veçanërisht për faktin se personat e konsideruar problematikë do të mund të lëvizin jashtë qendrës dhe në territorin e komunës.

“Siguria duhet të garantohet”, thotë Scheuermeyer, duke kërkuar krijimin e qendrave të posaçme për azilkërkuesit problematikë, të vendosura larg zonave të banuara.

Megjithatë, jo të gjithë në fshat e kundërshtojnë projektin. Çifti Franz, për shembull, e mbështet projektin pilot dhe e konsideron atë në interes të komunitetit lokal.

SEM: Në qendër do të ketë rregulla të rrepta

Sekretariati Shtetëror për Migracionin i hedh poshtë kritikat. Zëdhënësi Reto Kormann thotë se në qendrën federale të azilit ekzistojnë rregulla të qarta dhe të rrepta.

Sipas tij, koncepti i ri i akomodimit do të mundësojë përdorimin më efikas të personelit të sigurisë. Për situatat jashtë qendrës, përgjegjësia i takon policisë kantonale.

Kormann thekson gjithashtu se ndaj dhunës zbatohet tolerancë zero.

Kur qendra federale e azilit u hap në vitin 2019, Deitingen u përball me ankesa për zhurmë dhe raste vjedhjesh. Në vazhdim, SEM angazhoi një kompani sigurie. Ndërkohë, një autobus transporton banorët e qendrës drejtpërdrejt në Solothurn.

Zvicra nuk po gjen një vend për qendër të posaçme

Problemi nuk është i ri. Deri në nëntor të vitit 2025, azilkërkuesit me sjellje problematike akomodoheshin përkohësisht në një qendër të posaçme në Les Verrières, në kantonin Neuchâtel.

Komuna e ndërpreu kontratën pasi një azilkërkues i vuri zjarrin një kabine në pyll. Qendra ishte e vetmja në Zvicër e dedikuar për azilkërkuesit me sjellje problematike.

Gjetja e një alternative ka rezultuar jashtëzakonisht e vështirë. Që nga viti 2014, SEM ka shqyrtuar gjithsej 30 lokacione të mundshme, por pa gjetur një zgjidhje. Në vitin 2023, të gjitha kantonet u ftuan të vizitonin qendrën në Les Verrières, por asnjë prej tyre nuk shprehu interes për të marrë përsipër një qendër të tillë.

Edhe Ticino kundërshton një projekt të ngjashëm

Një projekt i ngjashëm pilot është planifikuar edhe në Pasture, në kantonin Ticino. Edhe këtu, kantoni dhe komuna kanë shprehur kundërshtim.

Drejtori i Drejtësisë së Ticinos, Norman Gobbi, nga partia Lega, kërkon masa më të rrepta ndaj azilkërkuesve problematikë, por nuk e mbështet një program të ngjashëm në kantonin e tij. Sipas tij, Ticino tashmë po bën mjaftueshëm në këtë drejtim.

Projekti në Pasture është pezulluar.

Vendimi i komunës së Deitingen

Në një mbledhje të jashtëzakonshme të banorëve të Deitingenit, është miratuar një kundërpropozim ndaj projektit pilot.

Komuna ka rënë dakord me planin, por vetëm nëse plotësohen disa kushte. Ndër to është kërkesa që azilkërkuesit problematikë të largohen nga qendra e pritjes në Flumenthal.

Sipas kundërpropozimit, një komitet i zgjedhur nga komuna do të përcaktonte se cilët persona konsiderohen “problematicë”.

SEM dëshiron ta diskutojë këtë propozim me komunën. Zëdhënësi Reto Kormann paralajmëron se një mekanizëm i tillë do të ishte i papranueshëm.

“Pothuajse nuk mund të funksionojmë si në Romën e lashtë, me ‘gishtin lart – gishtin poshtë’. Nuk mund të ndodhë që dikush thjesht të thotë: ‘Ky person nuk përshtatet me ne, prandaj duhet të largohet’”, tha Kormann.

Ende nuk dihet nëse projekti do të zbatohet

Për momentin, mbetet e paqartë nëse dhe kur do të nisë projekti pilot në qendrën federale të azilit në Flumenthal.

SEM ka bërë të ditur se një testim i tillë do të zhvillohet vetëm me pëlqimin e kantonit dhe komunës.

Debati në Zvicër nxjerr në pah një problem të vështirë për autoritetet: si të menaxhohen azilkërkuesit që paraqesin probleme të përsëritura të sjelljes, pa cenuar sigurinë e komuniteteve lokale dhe pa krijuar qendra të veçanta që komunat nuk dëshirojnë t’i presin.

---